భగవద్గీత · Raja Vidya Raja Guhya Yogaఅధ్యాయం 9, శ్లోకం 8 (9.8)
మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్
ప్రకృతిం స్వామవష్టభ్య విసృజామి పునః పునః
భూతగ్రామమిమం కృత్స్నమవశం ప్రకృతేర్వశాత్
॥ 9.8 ॥
prakṛtiṃ svāmavaṣṭabhya visṛjāmi punaḥ punaḥ
bhūtagrāmamimaṃ kṛtsnamavaśaṃ prakṛtervaśāt
అనువాదం
"నా ప్రకృతిని వశంలో ఉంచుకొని, ప్రకృతికి వశమై అవశమైన ఈ సమస్త ప్రాణి సమూహాన్ని నేను మళ్లీ మళ్లీ సృష్టిస్తాను."
భావార్థం
శంకరాచార్యులు. Prakṛtiṃ svāṃ svīyām avaṣṭabhya vaśīkṛtya; avaśam asvatantram avidyādi-doṣaiḥ para-vaśīkṛtam, prakṛteḥ vaśāt svabhāva-vaśāt — అవిద్య మొదలైన దోషాల వల్ల పరాధీనం, స్వభావానికి వశం. తర్వాత ప్రశ్న: tarhi tasya te parameśvarasya bhūta-grāmam imaṃ viṣamaṃ vidadhataḥ … dharmādharmābhyāṃ saṃbandhaḥ syāt — అయితే అసమానమైన సృష్టి చేసే పరమేశ్వరునికి ధర్మాధర్మాలతో సంబంధం ఏర్పడదా?
ఆచార్య రామానుజులు. Svakīyāṃ vicitra-pariṇāminīṃ prakṛtim avaṣṭabhya aṣṭadhā pariṇamayya — విచిత్రంగా రూపాంతరం చెందే తన ప్రకృతిని ఎనిమిది రూపాలుగా మార్చి; caturvidhaṃ deva-tiryaṅ-manuṣya-sthāvarātmakaṃ — దేవతలు, పశుపక్ష్యాదులు, మనుష్యులు, స్థావరాలు — నాలుగు రకాల ప్రాణులు; madīyāyāḥ mohinyāḥ guṇamayyāḥ prakṛteḥ vaśāt avaśaṃ. ప్రశ్న: evaṃ tarhi viṣama-sṛṣṭy-ādīni karmāṇi nairghṛṇyādy-āpādanena bhagavantaṃ badhnanti iti? — అయితే అసమాన సృష్టి భగవంతుడిని క్రూరత్వం (nairghṛṇya) అనే దోషానికి గురిచేయదా?
AI-assisted draft translation — under review.