ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · Arjuna Vishada Yogaଅଧ୍ୟାୟ 1, ଶ୍ଳୋକ 5 (1.5)

ଏହି ଶ୍ଳୋକ ନାମମାନଙ୍କର ଏକ ତାଲିକା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାମ ସହ ମହାଭାରତର ଏକ କାହାଣୀ ଯୋଡ଼ା, କିନ୍ତୁ ଶ୍ଳୋକ ନିଜେ କାହାଣୀ କହେ ନାହିଁ — ସେଥିପାଇଁ ଆମେ କେବଳ ଆବଶ୍ୟକ ପରିଚୟ ଦେବା:

• ଧୃଷ୍ଟକେତୁ: ଚେଦି ଦେଶର ରାଜା। ମହାଭାରତ ଅନୁସାରେ ସେ ଶିଶୁପାଳଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ — ସେହି ଶିଶୁପାଳ ଯାହାଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞରେ ବଧ କରିଥିଲେ। ତଥାପି ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ପାଣ୍ଡବ-କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ଏକ ବିଶେଷତା — ସମ୍ପର୍କ ଓ ନିଷ୍ଠା ସିଧା ରେଖାରେ ଚାଲେ ନାହିଁ।
• ଚେକିତାନ: ଶ୍ରୀଧର ସ୍ୱାମୀ କେବଳ ଏତିକି କହନ୍ତି: "ଚେକିତାନ ନାମର ଜଣେ ରାଜା।" ମହାଭାରତରେ ତାଙ୍କୁ ବୃଷ୍ଣି (ଯାଦବ) କୁଳର ଯୋଦ୍ଧା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
• କାଶୀରାଜ: କାଶୀର ରାଜା। ଶ୍ଳୋକ ତାଙ୍କୁ vīryavān — ପରାକ୍ରମୀ — କହେ।
• ପୁରୁଜିତ୍ ଓ କୁନ୍ତିଭୋଜ: କୁନ୍ତିଭୋଜ ସେହି ରାଜ-କୁଳ ଯେଉଁଠି କୁନ୍ତୀ (ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମା') ପାଳିତ-ପୋଷିତ ହୋଇଥିଲେ — ସେଥିପାଇଁ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ "କୁନ୍ତୀ" ନାମ ମିଳିଲା। ମଧୁସୂଦନ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଟୀକାରେ ପୁରୁଜିତ୍ ଓ କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଯୋଦ୍ଧା ଭାବେ ଗଣାଯାଇଛି। କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କ ସହ ପୁରୁଜିତ୍‌ଙ୍କ ସଠିକ ସମ୍ପର୍କ (ଭାଇ ବା ପୁଅ) ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ଭିନ୍ନ ମିଳେ — ସେଥିପାଇଁ ଆମେ ତାହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଲେଖୁନାହୁଁ।
• ଶୈବ୍ୟ: ଶିବି ଦେଶର ରାଜା। ଶ୍ଳୋକ ତାଙ୍କୁ narapuṅgava — ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ — କହେ।

ତାଲିକାର ମହତ୍ତ୍ୱ: ଏତେ ନାମ କାହିଁକି? କାହାଣୀ ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଏହି ତାଲିକା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ପାଣ୍ଡବ ପକ୍ଷରେ କେତେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ଓ କୁଳ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଛନ୍ତି — ଚେଦି, କାଶୀ, କୁନ୍ତିଭୋଜ, ଶିବି, ମତ୍ସ୍ୟ, ପାଞ୍ଚାଳ, ବୃଷ୍ଣି। ଏହା କେବଳ ପାରିବାରିକ କଳହ ହୋଇ ରହିଲା ନାହିଁ; ସମଗ୍ର ଭାରତବର୍ଷ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଗଲା। ଏହି କଥାର ଭାର ଆଗକୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବିଷାଦରେ ଅନୁଭୂତ ହେବ — ଯେତେବେଳେ ସେ ଭାବିବେ ଯେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ କେତେ କୁଳ ନଷ୍ଟ ହେବ (1.40 ଆଦି)।