ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · Shraddhatraya Vibhaga Yogaଅଧ୍ୟାୟ 17, ଶ୍ଳୋକ 15 (17.15)
ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ · ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍
ଅନୁଦ୍ବେଗକରଂ ବାକ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ପ୍ରିୟହିତଂ ଚ ଯତ୍
ସ୍ବାଧ୍ଯାୟାଭ୍ଯସନଂ ଚୈବ ବାଙ୍ମୟଂ ତପ ଉଚ୍ଯତେ
॥ 17.15 ॥
anudvegakaraṃ vākyaṃ satyaṃ priyahitaṃ ca yat
svādhyāyābhyasanaṃ caiva vāṅmayaṃ tapa ucyate
ଅନୁବାଦ
"ଯେଉଁ ବାକ୍ୟ ଉଦ୍ୱେଗ ସୃଷ୍ଟି କରେ ନାହିଁ, ସତ୍ୟ, ପ୍ରିୟ ଓ ହିତକର — ଆଉ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟର ଅଭ୍ୟାସ — ଏହାକୁ ବାଣୀର ତପ କୁହାଯାଏ।"
ଭାବାର୍ଥ
ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ। anudvegakaraṃ prāṇinām aduḥkhakaraṃ; anudvegakaratvādibhiḥ dharmaiḥ vākyaṃ viśeṣyate — ଚାରିଟି ଗୁଣ ଏକାଠି ଥିବା ଦରକାର; ଗୋଟିଏ ବି କମ୍ ହେଲେ ତାହା ବାଣୀ-ତପ ନୁହେଁ।
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ରାମାନୁଜ। pareṣām anudvegakaraṃ satyaṃ priyahitaṃ ca yad vākyaṃ।
ମଧୁସୂଦନ ସରସ୍ୱତୀ। ଚାରି ଗୁଣର ପରିଭାଷା ଓ ସର୍ତ୍ତ: satyaṃ pramāṇamūlam abādhitārthaṃ — ପ୍ରମାଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଖଣ୍ଡନ ହେଉନଥିବା; priyaṃ śrotus tatkālaśrutisukhaṃ — ଶୁଣିବା ସମୟରେ ସୁଖଦ; hitaṃ pariṇāme sukhakaraṃ — ପରିଣାମରେ ସୁଖଦ; ଆଉ anudvegakaratvādiviśeṣaṇacatuṣṭayena viśiṣṭaṃ na tv ekenāpi viśeṣaṇena nyūnaṃ — ଚାରିଟିରେ ଯୁକ୍ତ, ଗୋଟିଏ ବି କମ୍ ନୁହେଁ। ଉଦାହରଣ: śānto bhava vatsa svādhyāyaṃ yogaṃ cānutiṣṭha tathā te śreyo bhaviṣyati — "ଶାନ୍ତ ହୁଅ, ବାପା; ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଯୋଗ କର; ଏଥିରେ ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେବ"।
ଶ୍ରୀଧର ସ୍ୱାମୀ। udvegaṃ bhayaṃ na karotīty anudvegakaraṃ — ଭୟ ସୃଷ୍ଟି ନ କରୁଥିବା।
AI-assisted draft translation — under review.