ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · Sankhya Yogaଅଧ୍ୟାୟ 2, ଶ୍ଳୋକ 51 (2.51)
ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ · ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍
କର୍ମଜଂ ବୁଦ୍ଧିୟୁକ୍ତା ହି ଫଲଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ବା ମନୀଷିଣଃ
ଜନ୍ମବନ୍ଧବିନିର୍ମୁକ୍ତାଃ ପଦଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯନାମୟମ୍
॥ 2.51 ॥
karmajaṃ buddhiyuktā hi phalaṃ tyaktvā manīṣiṇaḥ
janmabandhavinirmuktāḥ padaṃ gacchantyanāmayam
ଅନୁବାଦ
"ସମତାବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କର୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଫଳ ଛାଡ଼ି, ଜନ୍ମର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ଦୁଃଖରହିତ ପଦ (ଅବସ୍ଥା) ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।"
ଭାବାର୍ଥ
କର୍ମରୁ ମୋକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ. ଏଠାରେ କର୍ମଯୋଗର ଅନ୍ତିମ ଫଳ ସ୍ପଷ୍ଟ — କେବଳ ଭଲ ଜୀବନ ନୁହେଁ, ଜନ୍ମ-ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି। କର୍ମ ସେହି, କିନ୍ତୁ ଫଳର ଆସକ୍ତି ବିନା — ଏବଂ ସେହି କର୍ମ ବନ୍ଧନ ନୁହେଁ, ମୁକ୍ତିର ବାଟ ହୁଏ।
"Janma-bandha" — ଜନ୍ମ ହିଁ ବନ୍ଧନ. ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ: janmaiva bandhaḥ — ଜନ୍ମ ହିଁ ବନ୍ଧନ; ଇଷ୍ଟ-ଅନିଷ୍ଟ (ଭଲ-ମନ୍ଦ) ଶରୀରର ପ୍ରାପ୍ତି — ଏହା ହିଁ କର୍ମର ଫଳ। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବଞ୍ଚିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ହିଁ ଏହି ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ପଦ, ମୋକ୍ଷକୁ ଯାଆନ୍ତି।
"Anāmaya" — ଦୁଃଖରହିତ. Āmaya = ରୋଗ। Anāmaya = ରୋଗରହିତ — ଶଙ୍କର: sarvopadrava-rahita, ସମସ୍ତ ଉପଦ୍ରବରୁ ମୁକ୍ତ।
ରାମାନୁଜ: ବୁଦ୍ଧିଯୋଗଯୁକ୍ତ ଲୋକମାନେ କର୍ମଫଳ ଛାଡ଼ି କର୍ମ କରୁକରୁ ଜନ୍ମ-ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଅନାମୟ ପଦ ପାଆନ୍ତି — ଏବଂ ଏହା ସମସ୍ତ ଉପନିଷଦରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ — "କର୍ମ କରୁକରୁ". ରାମାନୁଜ ସ୍ପଷ୍ଟ କହନ୍ତି: karma kurvantaḥ — କର୍ମ କରୁକରୁ। ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ବିକଳ୍ପ ପଠନ ମଧ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି ଯେ 2.49ରୁ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ "ବୁଦ୍ଧିଯୋଗ"କୁ ପରମାର୍ଥ-ଦର୍ଶନ (ଜ୍ଞାନ) ରୂପେ ମଧ୍ୟ ବୁଝାଯାଇପାରେ।
AI-assisted draft translation — under review.