ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · Sankhya Yogaଅଧ୍ୟାୟ 2, ଶ୍ଳୋକ 57 (2.57)
ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ · ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍
ଯଃ ସର୍ବତ୍ରାନଭିସ୍ନେହସ୍ତତ୍ ତତ୍ ପ୍ରାପ୍ଯ ଶୁଭାଶୁଭମ୍
ନାଭିନନ୍ଦତି ନ ଦ୍ବେଷ୍ଟି ତସ୍ଯ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା
॥ 2.57 ॥
yaḥ sarvatrānabhisnehastat tat prāpya śubhāśubham
nābhinandati na dveṣṭi tasya prajñā pratiṣṭhitā
ଅନୁବାଦ
"ଯିଏ ସବୁଠି ଲାଖିରହିବା (ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତି)ରୁ ମୁକ୍ତ, ଏବଂ ଭଲ ବା ମନ୍ଦ ଯାହା ବି ମିଳୁ, ସେଥିରେ ନା ଫୁଲିଉଠେ, ନା ତା' ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷ କରେ — ତାଙ୍କ ପ୍ରଜ୍ଞା ସ୍ଥିର।"
ଭାବାର୍ଥ
"Abhinandati" ଓ "dveṣṭi". ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ: ଶୁଭ ପାଇ na tuṣyati na hṛṣyati — ନା ସନ୍ତୋଷରେ ଫୁଲେ, ନା ହର୍ଷରେ ଡେଇଁପଡ଼େ; ଅଶୁଭ ପାଇ ଦ୍ୱେଷ କରେ ନାହିଁ। ଅର୍ଥାତ୍ ହର୍ଷ ଓ ବିଷାଦ ଦୁଇଟିରୁ ମୁକ୍ତ।
"Sarvatra" — କେତେ ଗଭୀର? ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ କହନ୍ତି — deha-jīvitādiṣv api — ନିଜ ଶରୀର ଓ ଜୀବନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଲାଖିରହିବା ନାହିଁ। ରାମାନୁଜ: priyeṣu anabhisnehaḥ udāsīnaḥ — ପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁରେ ମଧ୍ୟ ଉଦାସୀନ (ଏଠାରେ ଅର୍ଥ — ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ)।
ରାମାନୁଜ — ତୃତୀୟ ପାହାଚ: ପ୍ରିୟର ମିଳନ-ବିଚ୍ଛେଦ ରୂପୀ ଶୁଭ-ଅଶୁଭରେ ଅଭିନନ୍ଦନ ଓ ଦ୍ୱେଷରୁ ମୁକ୍ତ — so 'pi sthita-prajñaḥ — ସେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞ।
AI-assisted draft translation — under review.