ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · Jnana Karma Sannyasa Yogaଅଧ୍ୟାୟ 4, ଶ୍ଳୋକ 18 (4.18)

ଦୁଇଟି ପାଠ (ଦୁହେଁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ, ଦୁହେଁ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ):

ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ — ଭ୍ରମର ସଂଶୋଧନ। Karma = vyāpāra-mātram — କ୍ରିୟା ମାତ୍ର। ଯିଏ କ୍ରିୟାରେ akarma — karmābhāva — କର୍ମର ଅଭାବ ଦେଖେ (କାରଣ ଆତ୍ମା ନିଷ୍କ୍ରିୟ; କ୍ରିୟା ଶରୀର-ଇନ୍ଦ୍ରିୟର), ଏବଂ akarma — ଚୁପଚାପ ବସିବା, କିଛି ନ କରିବା — ରେ ମଧ୍ୟ karma ଦେଖେ (କାରଣ "ମୁଁ କିଛି କରୁନାହିଁ" — ଏହା ମଧ୍ୟ ଅହଙ୍କାରଯୁକ୍ତ କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ, avidyā-bhūmau eva — ଅବିଦ୍ୟାର ଭୂମିରେ ହିଁ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା-କାରକ ବ୍ୟବହାର) — ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ। ଶଙ୍କର ଏକ ଉପମା ଦିଅନ୍ତି: nau-sthasya nāvi gacchantyāṃ taṭa-stheṣu agatiṣu nageṣu pratikūla-gati-darśanāt — ଚାଲୁଥିବା ନୌକାରେ ବସିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ କୂଳର ସ୍ଥିର ଗଛ ଓଲଟା ଦିଗରେ ଚାଲୁଥିବା ଦେଖାଯାଏ; ସେହିପରି ଅଜ୍ଞାନରୁ କର୍ମ ଓ ଅକର୍ମ ଓଲଟା ଦେଖାଯାଏ — ଏହି ଶ୍ଳୋକ ସେହି viparyaya (ଓଲଟା ବୁଝାମଣା)କୁ ଠିକ୍ କରେ।

ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ରାମାନୁଜ — କର୍ମରେ ଜ୍ଞାନ। Akarma-śabdena atra karmetarat prastutam ātma-jñānam ucyate — ଏଠାରେ "ଅକର୍ମ" ଦ୍ୱାରା କର୍ମଠାରୁ ଅଲଗା, ପ୍ରସ୍ତୁତ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଅଭିପ୍ରେତ। Karmaṇi kriyamāṇe eva ātma-jñānaṃ yaḥ paśyet — କର୍ମ କରୁଥିବା ସମୟରେ ହିଁ ଯିଏ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଦେଖେ, ଏବଂ akarmaṇi ca ātma-jñāne vartamāna eva yaḥ karma paśyet — ଆତ୍ମଜ୍ଞାନରେ ରହି କର୍ମ ଦେଖେ। ଅର୍ଥାତ୍ kriyamāṇam eva karma ātma-yāthātmyānusandhānena jñānākāraṃ yaḥ paśyet — କରାଯାଉଥିବା କର୍ମ ଆତ୍ମାର ଯଥାର୍ଥ ଚିନ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନର ରୂପ ଧାରଣ କରେ; ଏବଂ ସେହି ଜ୍ଞାନ କର୍ମ ଭିତରେ ଥିବାରୁ କର୍ମରୂପ। ଏପରି ବ୍ୟକ୍ତି kṛtsna-śāstrārtha-vit — ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଜାଣୁଥିବା — ଏବଂ mokṣārhaḥ।