ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · Karma Sannyasa Yogaଅଧ୍ୟାୟ 5, ଶ୍ଳୋକ 14 (5.14)

ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ — ପ୍ରଭୁ = ଆତ୍ମା, ସ୍ୱଭାବ = ମାୟା। Na kartṛtvaṃ svataḥ "kuru" iti — ଆତ୍ମା କାହାକୁ "କର" କହି କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ ରଚନା କରେ ନାହିଁ; ନା ratha-ghaṭa-prāsādādīni (ରଥ, ଘଡ଼ା, ପ୍ରାସାଦ ପରି) କର୍ମ; ନା ସେଗୁଡ଼ିକର ଫଳ ସହିତ ସଂଯୋଗ। ତେବେ କିଏ କରେ? Svabhāvas tu svo bhāvaḥ svabhāvaḥ avidyā-lakṣaṇā prakṛtiḥ māyā pravartate — ସ୍ୱଭାବ, ଅର୍ଥାତ୍ ଅବିଦ୍ୟା-ରୂପା ପ୍ରକୃତି, ମାୟା, ଚାଲେ — daivī hi (7.14) ଯାହାକୁ ଆଗକୁ କହିବେ। ଶଙ୍କରଙ୍କ ନିଷ୍କର୍ଷ: paramārthatas tu — ପରମାର୍ଥରେ ଆତ୍ମା ଅକର୍ତ୍ତା।

ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ରାମାନୁଜ — ସ୍ୱଭାବ = ଅନାଦି ବାସନା। Ayaṃ prabhuḥ akarma-vaśyaḥ svābhāvika-svarūpeṇa avasthita ātmā — ପ୍ରଭୁ ଅର୍ଥାତ୍ କର୍ମର ବଶରେ ନ ଥିବା, ନିଜ ସ୍ୱାଭାବିକ ରୂପରେ ସ୍ଥିତ ଆତ୍ମା — ଦେବ, ପଶୁ, ମଣିଷ ଆଦିର କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ ରଚନା କରେ ନାହିଁ। Svabhāvaḥ prakṛti-vāsanā — ଅନାଦି କାଳରୁ ଚାଲିଆସୁଥିବା ପୁରୁଣା କର୍ମରୁ ଗଢ଼ା ପ୍ରକୃତିସଂଯୋଗ ଓ "ମୁଁ ଦେବ / ମୁଁ ମଣିଷ"ର ଅଭିମାନରୁ ଗଢ଼ା ବାସନା ଏସବୁ ଚଳାଏ; na svarūpa-prayuktam — ସ୍ୱରୂପରୁ ନୁହେଁ।

ପାର୍ଥକ୍ୟ: ଶଙ୍କରଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱଭାବ = ମାୟା (ଅବିଦ୍ୟା), ଆଉ ଅକର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ ପାରମାର୍ଥିକ ସତ୍ୟ; ରାମାନୁଜଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱଭାବ = କର୍ମବାସନା, ଆଉ ଆତ୍ମାର ସ୍ୱରୂପ ବାସ୍ତବ, କେବଳ ଏବେ ପ୍ରକୃତିରେ ବନ୍ଧା।