ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · Karma Sannyasa Yogaଅଧ୍ୟାୟ 5, ଶ୍ଳୋକ 4 (5.4)
ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ · ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍
ସାଙ୍ଖ୍ଯୟୋଗୌ ପୃଥଗ୍ ବାଲାଃ ପ୍ରବଦନ୍ତି ନ ପଣ୍ଡିତାଃ
ଏକମପ୍ଯାସ୍ଥିତଃ ସମ୍ଯଗୁଭୟୋର୍ବିନ୍ଦତେ ଫଲମ୍
॥ 5.4 ॥
sāṅkhyayogau pṛthag bālāḥ pravadanti na paṇḍitāḥ
ekamapyāsthitaḥ samyagubhayorvindate phalam
ଅନୁବାଦ
"ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗକୁ ଅଲଗା-ଅଲଗା (ଫଳ ଥିବା) ବୋଲି ଅବୁଝାମାନେ କହନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ନୁହଁନ୍ତି; ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିକରେ ମଧ୍ୟ ଭଲ ଭାବେ ସ୍ଥିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଦୁହିଁଙ୍କ ଫଳ ପାଏ।"
ଭାବାର୍ଥ
"Sāṅkhya" ଓ "ଯୋଗ" — ନୂଆ ନାମ କାହିଁକି? ଅର୍ଜୁନ "ସନ୍ନ୍ୟାସ" ଓ "କର୍ମଯୋଗ" ପଚାରିଥିଲେ; କୃଷ୍ଣ "ସାଂଖ୍ୟ" ଓ "ଯୋଗ" କହୁଛନ୍ତି। ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇ କହନ୍ତି: ଭଗବାନ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶବ୍ଦ ନ ଛାଡ଼ି, ନିଜର ବିଶେଷ ଅଭିପ୍ରାୟ ଯୋଡ଼ି ଉତ୍ତର ଦେଲେ — tau eva saṃnyāsa-karma-yogau jñāna-tad-upāya-sama-buddhitvādi-saṃyuktau sāṅkhya-yoga-śabda-vācyau — ସେହି ସନ୍ନ୍ୟାସ ଓ କର୍ମଯୋଗ, ଯେତେବେଳେ ଜ୍ଞାନ ଓ ତାହାର ଉପାୟ (ସମତା ଆଦି)ରେ ଯୁକ୍ତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ "ସାଂଖ୍ୟ" ଓ "ଯୋଗ" କୁହାଯାଏ।
ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ: bālāḥ pravadanti, na paṇḍitāḥ; paṇḍitās tu jñānina ekaṃ phalam aviruddham icchanti — ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଗୋଟିଏ, ଅବିରୋଧୀ ଫଳ ମାନନ୍ତି — ମୋକ୍ଷ।
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ରାମାନୁଜ: ଯେଉଁମାନେ କହନ୍ତି ଯେ କର୍ମଯୋଗ କେବଳ ଜ୍ଞାନଯୋଗକୁ ସିଦ୍ଧ କରେ ଓ ଜ୍ଞାନଯୋଗ ହିଁ ଆତ୍ମଦର୍ଶନ — ତେଣୁ ଫଳଭେଦରୁ ଦୁହେଁ ଅଲଗା — ସେମାନେ bālāḥ aniṣpanna-jñānāḥ — କଞ୍ଚା ଜ୍ଞାନର ଲୋକ। Ubhayoḥ ātmāvalokanaika-phalayoḥ — ଦୁହିଁଙ୍କ ଗୋଟିଏ ହିଁ ଫଳ, ଆତ୍ମଦର୍ଶନ; ତେଣୁ ଗୋଟିକରେ ସ୍ଥିତ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ ସେହି ଫଳ ପାଏ।
AI-assisted draft translation — under review.