ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · Dhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)ଅଧ୍ୟାୟ 6, ଶ୍ଳୋକ 13 (6.13)

ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ — "iva" (ଯେପରି)ର ଲୋପ। Samaṃ dhārayataḥ calanaṃ saṃbhavati ataḥ viśinaṣṭi acalam iti — ସିଧା ରଖିଲେ ମଧ୍ୟ ହଲିବା ସମ୍ଭବ, ତେଣୁ "ଅଚଳ" ମଧ୍ୟ କୁହାଗଲା। ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ: svaṃ nāsikāgraṃ saṃprekṣya samyak prekṣaṇaṃ darśanaṃ kṛtveva iti, iva-śabdo lupto draṣṭavyaḥ — "ଯେପରି ଦେଖି" — ଏଠି "iva" (ଯେପରି) ଶବ୍ଦ ଲୁଚିଛି ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ। Na hi sva-nāsikāgra-saṃprekṣaṇam iha vidhitsitam, kiṃ tarhi cakṣuṣo dṛṣṭi-saṃnipātaḥ — ନାକର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ଅନାଇ ରହିବା ବିଧି ନୁହେଁ; ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଆଖିର ଦୃଷ୍ଟି ସ୍ଥିର ହୋଇ ଟିକିଯିବା। ତର୍କ: sva-nāsikāgra-saṃprekṣaṇam eva ced vivakṣitam manaḥ tatraiva samādhīyeta nātmani — ଯଦି ନାକର ଅଗ୍ରଭାଗ ଦେଖିବା ହିଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ତେବେ ମନ ନାକ ଉପରେ ଟିକିବ, ଆତ୍ମା ଉପରେ ନୁହେଁ; ଆଉ 6.25 କହେ ātma-saṃsthaṃ manaḥ kṛtvā।

ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ରାମାନୁଜ (6.13–6.14 ସଂଯୁକ୍ତ)। Kāya-śiro-grīvaṃ samam acalaṃ sāpāśrayatayā sthiraṃ dhārayan — ଧଡ଼-ମୁଣ୍ଡ-ବେକ ସମ, ଅଚଳ, ଆଶ୍ରୟ ସହିତ ସ୍ଥିର; diśaś ca anavalokayan svaṃ nāsikāgraṃ saṃprekṣya।

ପାର୍ଥକ୍ୟ: ଶଙ୍କରଙ୍କ "iva" ବ୍ୟାଖ୍ୟା ବ୍ୟାବହାରିକ ଭାବେ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ — ଦୃଷ୍ଟିକୁ ନାକ ଉପରେ ଜବରଦସ୍ତି ଟିକାଇବାକୁ ନାହିଁ; ରାମାନୁଜ ପୁଣି sāpāśraya (ଆଶ୍ରୟ) ଉପରେ ଜୋର ଦିଅନ୍ତି।