ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · Dhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)ଅଧ୍ୟାୟ 6, ଶ୍ଳୋକ 29 (6.29)
ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ · ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍
ସର୍ବଭୂତସ୍ଥମାତ୍ମାନଂ ସର୍ବଭୂତାନି ଚାଽଽତ୍ମନି
ଈକ୍ଷତେ ଯୋଗୟୁକ୍ତାତ୍ମା ସର୍ବତ୍ର ସମଦର୍ଶନଃ
॥ 6.29 ॥
sarvabhūtasthamātmānaṃ sarvabhūtāni cā''tmani
īkṣate yogayuktātmā sarvatra samadarśanaḥ
ଅନୁବାଦ
"ଯୋଗରେ ସମାହିତ ମନର, ସବୁଠି ସମଦୃଷ୍ଟି ରଖୁଥିବା (ଯୋଗୀ) ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ସବୁ ପ୍ରାଣୀଙ୍କଠାରେ, ଆଉ ସବୁ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଦେଖେ।"
ଭାବାର୍ଥ
ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ — ଏକତାର ଦର୍ଶନ। Sarveṣu bhūteṣu sthitaṃ svam ātmānaṃ, sarva-bhūtāni ca ātmani brahmādīni stamba-paryantāni … ekatāṃ gatāni īkṣate — ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଘାସର ତୃଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସବୁ ପ୍ରାଣୀ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଏକ ହୋଇ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି; sama-darśanaḥ … viṣameṣu sarva-bhūteṣu samaṃ nirviśeṣaṃ brahmātmaikatva-viṣayaṃ darśanaṃ jñānaṃ yasya — ଅସମାନ ପ୍ରାଣୀଙ୍କଠାରେ ସମ, ନିର୍ବିଶେଷ — ବ୍ରହ୍ମ ଓ ଆତ୍ମାର ଏକତାର ଜ୍ଞାନ।
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ରାମାନୁଜ — ସମାନତାର ଦର୍ଶନ। Svātmanaḥ pareṣāṃ ca bhūtānāṃ prakṛti-viyukta-svarūpāṇāṃ jñānaikākāratayā sāmyāt, vaiṣamyasya ca prakṛti-gatatvāt — ନିଜର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଆତ୍ମା, ପ୍ରକୃତିଠାରୁ ଅଲଗା ହେଲେ, ଜ୍ଞାନ-ଏକାକାର ହୋଇଥିବାରୁ ସମ; ଅସମାନତା ପ୍ରକୃତିର। ତେଣୁ sarva-bhūta-samānākāraṃ svātmānaṃ svātma-samānākārāṇi ca sarva-bhūtāni paśyati — ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପରି, ଆଉ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଜ ପରି ଦେଖେ। Ekasmin ātmani dṛṣṭe sarvasya ātma-vastunaḥ tat-sāmyāt sarvam ātma-vastu dṛṣṭaṃ bhavati — ଗୋଟିଏ ଆତ୍ମା ଦେଖିଲେ, ସମାନତା କାରଣରୁ ସବୁ ଦେଖାହୋଇଗଲା। ପ୍ରମାଣ: "sarvatra sama-darśanaḥ", 6.33 sāmyena, ଆଉ 5.19 nirdoṣaṃ hi samaṃ brahma।
ପାର୍ଥକ୍ୟ (କେନ୍ଦ୍ରୀୟ): ଶଙ୍କର — ekatā (ସମସ୍ତେ ଗୋଟିଏ ଆତ୍ମା); ରାମାନୁଜ — sāmya (ଅନେକ ଆତ୍ମା, କିନ୍ତୁ ଏକା ପରି)। ଦୁହିଁଙ୍କ ବ୍ୟାବହାରିକ ପରିଣାମ ଗୋଟିଏ: କେହି "ପର" ନୁହେଁ।
AI-assisted draft translation — under review.