பகவத் கீதை · Arjuna Vishada Yogaஅத்தியாயம் 1, ஸ்லோகம் 12 (1.12)

"Tasya harṣaṃ sañjanayan" — அவனுக்கு மகிழ்ச்சி ஊட்டுவதற்காக. பீஷ்மரின் சங்கொலியின் நோக்கம் தெளிவாக எழுதப்பட்டிருக்கிறது: துரியோதனனின் மனத்தில் மகிழ்ச்சியை எழுப்புவது. இதுவே நிறையச் சொல்கிறது. மனத்தில் சோர்வோ பயமோ இருக்கும்போதுதான் மகிழ்ச்சி ஊட்ட வேண்டிய தேவை ஏற்படுகிறது. எனவே பல உரையாசிரியர்கள் (ராமானுஜரின் கதைச் சுருக்கம் உட்பட) இதை 1.10-இன் "கவலை" வாசிப்புக்கான ஆதரவாகக் கருதுகிறார்கள்: துரியோதனனின் விஷாதத்தைக் கண்டு பீஷ்மர் அவனுக்கு உற்சாகம் ஊட்டினார்.

மதுசூதன சரஸ்வதியின் ஆழமான விளக்கம்: மதுசூதனர் பீஷ்மரின் மனத்தை ஒரு கணம் காட்டுகிறார். துரியோதனனிடம் துரோணர் நடந்துகொண்ட விதத்தைப் பீஷ்மர் பார்த்தார் — துரோணர் அவன் பேச்சுக்கு ஒரு சொல்லால்கூடப் பதில் சொல்லவில்லை — மேலும் துரியோதனன் பீஷ்மரைப் புகழ்வதையும் கேட்டார். அப்போது பீஷ்மர், "இவன் என்னைப் புகழ்ந்தாலும் இகழ்ந்தாலும், இந்த உடல் இவனுக்காக விழத்தான் போகிறது" என்ற உணர்வுடன், அவனை மகிழ்விப்பதற்காகச் சிங்கநாதம் செய்தார். மூன்று அடைமொழிகள் இந்த விளக்கத்துக்குத் துணை நிற்கின்றன:

• Kuru-vṛddha (குருக்களுள் மூத்தவர்): அதனால் துரோணர், துரியோதனன் இருவர் மனத்திலும் இருந்ததை அவர் புரிந்துகொண்டார்.
• Pitāmaha (பாட்டனார்): அதனால் பேரனை அலட்சியம் செய்ய அவரால் முடியவில்லை — துரோணரைப் போல மௌனமாக இருக்கவில்லை.
• Pratāpavān (பெரும் வீரம் கொண்டவர்): அதனால் அவருடைய சிங்கநாதமும் சங்கொலியும் பகைவரின் மனத்தில் பயத்தையும் உண்டாக்கும்.

பீஷ்மரின் துயரமான பாத்திரம்: இந்த ஒரு சுலோகத்தில் பீஷ்மரின் முழு வாழ்க்கையும் தெரிகிறது. அவர் கௌரவர் படையின் சேனாதிபதி, பாண்டவர்களை நேசிக்கிறார், இந்தப் போர் அநியாயத்தின் பக்கம் நடக்கிறது என்றும் அறிவார். இருந்தும் தம் வாக்குக்கும் அஸ்தினாபுரத்தின் மீதான கடமைக்கும் கட்டுப்பட்டிருக்கிறார். அவருடைய சங்கொலி ஒரு சேனாதிபதியின் கடமை — வழிதவறிய தம் பேரனுக்கு ஒரு பாட்டனார் தந்த ஆறுதலும் கூட.

முதல் சங்கு — யார் ஊதியது? மகாபாரதக் கதையில் போரின் முதல் சங்கைக் கௌரவர் தரப்பிலிருந்து சேனாதிபதி பீஷ்மர் ஊதினார். சஞ்சயனின் வர்ணனை இதே வரிசையைக் காட்டுகிறது.