பகவத் கீதை · Arjuna Vishada Yogaஅத்தியாயம் 1, ஸ்லோகம் 22 (1.22)

ஒரு வீரனின் நடைமுறைக் கேள்வி. இந்த நேரத்தில் அர்ஜுனனின் நோக்கம் முழுக்க முழுக்கப் போர் உத்தி சார்ந்தது. தன் முன்னால் யார் யார் இருக்கிறார்கள் — யார் எங்கே நிற்கிறார்கள், யாரை முதலில் எதிர்கொள்ள வேண்டும் — என்று தெரிந்துகொள்வது ஒரு வீரனுக்கு அவசியம். இதில் எந்தச் சந்தேகமும் தெரியவில்லை.

"Yoddhu-kāmān avasthitān" — போரிடும் விருப்பத்துடன் உறுதியாக நிற்பவர்கள். மதுசூதன சரஸ்வதி இந்த இரண்டு சொற்களையும் கவனமாகப் படிக்கிறார்: yoddhukāmān — "போரிட விரும்புபவர்கள், நம்முடன் சந்தியை (சமாதானத்தை) அல்ல"; avasthitān — "உறுதியாக நிற்பவர்கள், பயத்தால் அசையாதவர்கள்". அதாவது எதிரில் இருப்பவர்கள் உண்மையிலேயே போருக்குத் தயாராக இருக்கிறார்களா — கடைசி நேரத்தில் அமைதிக்கு ஏதேனும் வாய்ப்பு இருக்கிறதா — என்பதை அர்ஜுனன் உறுதி செய்ய விரும்புகிறார்.

மதுசூதனரின் இன்னொரு கருத்து. "இந்தப் போர் முயற்சியில் — இது உறவினர்களுக்கு இடையிலேயே நடக்கும் போர் — நான் யாருடன் போரிட வேண்டும், யார் என்னுடன் போரிடுவார்கள் என்று தெரிந்துகொள்வது பெரும் ஆர்வத்துக்குரியது." மதுசூதனரின் சொற்கள் bandhūnām eva parasparaṃ yuddhodyoge — "உறவினர்களுக்குள்ளேயே நடக்கும் போர்" — கவனிக்கத்தக்கவை: போரின் இந்தக் குடும்பத் தன்மை இப்போது அர்ஜுனனின் மனத்தில் ஒரு தகவல் மட்டுமே, இன்னும் வேதனையாக மாறவில்லை.

கேள்வியின் கனம் மாறப்போகிறது. "யாருடன் போரிட வேண்டும்?" — இப்போது இது ஒரு போர் உத்திக் கேள்வி. சில சுலோகங்களுக்குப் பிறகு இதே கேள்வி ஓர் அறக் கேள்வியாக மாறும்: "இவர்களுடன் நான் போரிடத்தான் வேண்டுமா?" சொற்கள் அதே, பொருள் முற்றிலும் வேறு.