பகவத் கீதை · Kshetra Kshetrajna Vibhaga Yogaஅத்தியாயம் 13, ஸ்லோகம் 5 (13.5)
மூல ஸம்ஸ்க்ருதம் · ஶ்ரீப⁴க³வாந்
மஹாபூ⁴தாந்யஹங்காரோ பு³த்³தி⁴ரவ்யக்தமேவ ச
இந்த்³ரியாணி த³ஶைகம் ச பஞ்ச சேந்த்³ரியகோ³சராஃ
॥ 13.5 ॥
mahābhūtānyahaṅkāro buddhiravyaktameva ca
indriyāṇi daśaikaṃ ca pañca cendriyagocarāḥ
மொழிபெயர்ப்பு
"ஐந்து மகாபூதங்கள், அகங்காரம், புத்தி, அவ்யக்தம் (மூலப் பிரகிருதி); பத்து இந்திரியங்களும் ஒன்றும் (மனம்); இந்திரியங்களின் ஐந்து விஷயங்களும் —" (பட்டியல் 13.6-இல் தொடர்கிறது)
விளக்கம்
சங்கராசாரியர். mahābhūtāni … sūkṣmāṇi — இங்கே சூட்சும பூதங்கள்; ahaṃkāraḥ mahābhūtakāraṇam ahaṃpratyayalakṣaṇaḥ; buddhiḥ adhyavasāyalakṣaṇā; avyaktam … avyākṛtam īśvaraśaktiḥ mama māyā duratyayā (gītā 7.14) ity uktam — அவ்யக்தம் = ஈஸ்வரனின் சக்தி, மாயை.
ஆசாரிய ராமானுஜர். kṣetrārambhakadravyāṇi — க்ஷேத்திரத்தை உருவாக்கும் திரவியங்கள்; ahaṃkāro bhūtādiḥ, buddhiḥ mahān, avyaktaṃ prakṛtiḥ; śrotratvakcakṣurjihvāghrāṇāni pañca jñānendriyāṇi, vākpāṇipādapāyūpasthāni pañca karmendriyāṇi.
AI-assisted draft translation — under review.