பகவத் கீதை · Sankhya Yogaஅத்தியாயம் 2, ஸ்லோகம் 15 (2.15)
மூல ஸம்ஸ்க்ருதம் · ஶ்ரீப⁴க³வாந்
யம் ஹி ந வ்யத²யந்த்யேதே புருஷம் புருஷர்ஷப⁴
ஸமது³ஃக²ஸுக²ம் தீ⁴ரம் ஸோ’ம்ருதத்வாய கல்பதே
॥ 2.15 ॥
yaṃ hi na vyathayantyete puruṣaṃ puruṣarṣabha
samaduḥkhasukhaṃ dhīraṃ so'mṛtatvāya kalpate
மொழிபெயர்ப்பு
"மனிதர்களில் சிறந்தவனே! எந்த நிலைத்த புத்தி உடையவனை இவை (சுகம்-துக்கம்) கலங்கச் செய்வதில்லையோ, எவன் துக்கத்திலும் சுகத்திலும் சமமாக இருக்கிறானோ — அவனே அமிருதத்துவத்திற்கு (மோக்ஷத்திற்கு) தகுதியானவன்."
விளக்கம்
சமநிலை — கீதையின் முதல் பெரும் பண்பு. Sama-duḥkha-sukha — எவனுக்குத் துக்கமும் சுகமும் சமமோ அவன். இது கீதையின் ஒரு மையச் சொல்லாக மாறும் — samatva (2.48-இல் "samatvaṃ yoga ucyate"). சங்கராசாரியார்: சுகம்-துக்கம் வரும்போது மகிழ்ச்சியும் சோர்வும் அற்றவன்.
"Na vyathayanti" — கலங்கச் செய்வதில்லை. கவனியுங்கள்: அத்தகையவனுக்குச் சுகம்-துக்கம் வருவதில்லை என்று ஸ்லோகம் சொல்லவில்லை. அவை அவனை வேதனைப்படுத்துவதில்லை (கலக்குவதில்லை, தடுமாறச் செய்வதில்லை) என்கிறது. அனுபவம் வருகிறது; எதிர்வினை மாறுகிறது.
அத்தகையவன் யார்? சங்கராசாரியார்: nitya-ātma-darśanāt — நித்திய ஆத்மாவைக் கண்டதால்; அத்தகையவன் இருமைகளைப் பொறுப்பவன். ராமானுஜர்: தவிர்க்க முடியாத துக்கத்தைச் சுகம் போலக் கருதி, அமிருதத்துவத்திற்கான சாதனமாகப் பலன் கருதாமல் ஸ்வதர்மத்தை (போர் முதலியவற்றை) செய்யும் தீரன் — அவனுக்குள் ஆயுதம் பாய்வது போன்ற கடுமையான தொடுதல்களும் அவனைக் கலக்குவதில்லை.
"Puruṣarṣabha" — மனிதர்களில் சிறந்தவன். கிருஷ்ணன் மீண்டும் அர்ஜுனனை அவனுடைய மேன்மையால் அழைக்கிறார் — இந்த நிலைப்பாடு அவனுடைய திறனுக்குள் இருக்கிறது என்பதை நினைவூட்டி.
AI-assisted draft translation — under review.