பகவத் கீதை · Sankhya Yogaஅத்தியாயம் 2, ஸ்லோகம் 56 (2.56)
மூல ஸம்ஸ்க்ருதம் · ஶ்ரீப⁴க³வாந்
து³ஃகே²ஷ்வநுத்³விக்³நமநாஃ ஸுகே²ஷு விக³தஸ்ப்ருஹஃ
வீதராக³ப⁴யக்ரோத⁴ஃ ஸ்தி²ததீ⁴ர்முநிருச்யதே
॥ 2.56 ॥
duḥkheṣvanudvignamanāḥ sukheṣu vigataspṛhaḥ
vītarāgabhayakrodhaḥ sthitadhīrmunirucyate
மொழிபெயர்ப்பு
"துக்கம் வரும்போது மனம் கலங்காதவன், சுகம் வரும்போது அவற்றின் மீது ஏக்கம் இல்லாதவன், ராகமும் (பற்றும்) பயமும் கோபமும் நீங்கியவன் — அத்தகைய மனனசீலனே நிலைத்த புத்தி உடைய முனிவன் என்று அழைக்கப்படுகிறான்."
விளக்கம்
துக்கத்திலும் சுகத்திலும் — இரு பக்கமும். ஸ்லோகம் இரு திசைகளிலான நிலைப்பாட்டைச் சொல்கிறது: துக்கத்தில் மனம் udvigna (கலங்கியது) அல்ல, சுகத்தில் spṛhā (மேலும் வேண்டும் என்ற ஏக்கம்) இல்லை.
சங்கராசாரியாரின் நெருப்பு உவமை. சுகத்தில் ஏக்கம் எப்படி இருக்கும்? சங்கராசாரியார்: na agnir iva indhanādy-ādhāne sukhāny anu vivardhate — நெருப்பில் விறகு இட்டால் அது மேலும் கொழுந்துவிட்டு எரிவது போல, சுகம் கிடைக்கும்போது ஏக்கம் பெருகுகிறது. ஸ்திதப்பிரக்ஞனின் ஏக்கம் அப்படிப் பெருகுவதில்லை.
மூன்று பகைவர்கள் — ராமானுஜரின் நுட்பமான வரையறை:
- ராகம்: ராமானுஜர் — anāgateṣu spṛhā — இன்னும் வராததன் மீதான ஏக்கம்.
- பயம்: விரும்பியது பிரிவதற்கோ விரும்பாதது வருவதற்கோ உரிய காரணத்தைக் கண்டு உண்டாகும் துக்கம்.
- கோபம்: விரும்பியது பிரிவதற்கோ விரும்பாதது வருவதற்கோ வேறொருவர் காரணமாகும்போது, தன் மனதில் எழும் விகாரம் — சினம்.
கவனியுங்கள் — ராமானுஜர் கோபத்தை "தன் மனதின் விகாரம்" என்கிறார்; காரணம் வெளியே தெரியலாம், ஆனால் கோபம் நமக்குள்ளேயே எழுகிறது.
AI-assisted draft translation — under review.