பகவத் கீதை · Sankhya Yogaஅத்தியாயம் 2, ஸ்லோகம் 65 (2.65)

இரண்டு பலன்கள். (1) எல்லாத் துக்கங்களின் முடிவு; (2) புத்தியின் விரைவான நிலைப்பாடு.

சங்கராசாரியார்: துக்கம் = ādhyātmikādīnām — ஆத்யாத்மிகம் (உடல்-மனத்தால்), ஆதிபௌதிகம் (பிற உயிர்களால்), ஆதிதைவிகம் (இயற்கை/தெய்வத்தால்) — மூன்று வகையும். புத்தி paryavatiṣṭhate = ākāśam iva pari samantāt avatiṣṭhate — ஆகாயம் போல எல்லாப் பக்கமும் நிலைக்கிறது; ātma-svarūpeṇaiva niścalībhavati — ஆத்ம வடிவிலேயே அசைவற்றதாகிறது. பிறகு சங்கராசாரியார் வாக்கியத்தின் சாரத்தைத் தருகிறார்: ஆகவே ராக-துவேஷமற்ற புலன்களால், சாஸ்திரத்திற்கு முரண்படாத, தவிர்க்க முடியாத விஷயங்களில் யோகத்துடன் நடந்துகொள்ள வேண்டும்.

ராமானுஜர்: பிரசாதம் உண்டானால் prakṛti-saṃsarga-prayukta — பிரகிருதியின் தொடர்பால் வரும் எல்லாத் துக்கங்களும் நீங்குகின்றன. மலர்ந்த மனம் = ātmāvalokana-virodhi-doṣa-rahita-manas — ஆத்ம தரிசனத்திற்குத் தடையான குறைகள் அற்ற மனம்; அப்போது vivikta-ātma-viṣayā buddhiḥ mayi paryavatiṣṭhate — பிரகிருதியிலிருந்து வேறுபட்ட ஆத்மாவைப் பற்றிய புத்தி என்னில் நிலைக்கிறது.

வரிசையைக் கவனியுங்கள்: முதலில் மனம் தூய்மை (பிரசாதம்), பிறகு புத்தி நிலைப்பாடு. கலங்கிய நீர் அசைந்துகொண்டே இருக்கிறது; தெளிந்த, அமைதியான நீரில் அடிப்பகுதி தெரிகிறது.