பகவத் கீதை · Jnana Karma Sannyasa Yogaஅத்தியாயம் 4, ஸ்லோகம் 22 (4.22)
மூல ஸம்ஸ்க்ருதம் · ஶ்ரீப⁴க³வாந்
யத்³ருச்சா²லாப⁴ஸந்துஷ்டோ த்³வந்த்³வாதீதோ விமத்ஸரஃ
ஸமஃ ஸித்³தா⁴வஸித்³தௌ⁴ ச க்ருத்வா’பி ந நிப³த்⁴யதே
॥ 4.22 ॥
yadṛcchālābhasantuṣṭo dvandvātīto vimatsaraḥ
samaḥ siddhāvasiddhau ca kṛtvā'pi na nibadhyate
மொழிபெயர்ப்பு
"தானாகக் கிடைப்பதில் திருப்தியடைந்தவனாக, இருமைகளைக் கடந்தவனாக, பொறாமையற்றவனாக, வெற்றி-தோல்வியில் சமமானவனாக இருப்பவன் — கர்மம் செய்தும் கட்டுப்படுவதில்லை."
விளக்கம்
நான்கு அடையாளங்கள். (1) Yadṛcchā-lābha-santuṣṭa — கிடைத்ததில் திருப்தி; (2) dvandvātīta — இருமைகளைக் கடந்தவன்; (3) vimatsara — பொறாமை இல்லை; (4) samaḥ siddhāv asiddhau — வெற்றி-தோல்வியில் சமம் (2.48-இன் samatva).
சங்கராசாரியர்: aprārthitopanato lābhaḥ — கேட்காமல் வந்த லாபம்; saṃjātālaṃ-pratyayaḥ — "இது போதும்" என்ற உணர்வு. Dvandvaiḥ śītoṣṇādibhiḥ hanyamāno 'pi aviṣaṇṇa-cittaḥ. இத்தகைய யதி பிச்சை எடுப்பது முதலியவற்றைச் செய்தாலும், naiva kiñcit karomy aham, guṇā guṇeṣu vartante (3.28) — "நான் எதுவும் செய்வதில்லை, குணங்கள் குணங்களில் இயங்குகின்றன" — என்று எப்போதும் கண்டுகொண்டு, laukikaiḥ āropita-kartṛtve … kartā bhavati, svānubhavena tu … akartaiva — மக்களின் பார்வையில் செய்பவன், ஆனால் தன் அனுபவத்தில் செய்யாதவனே; ஆகவே கட்டுப்படுவதில்லை.
ஆசார்ய ராமானுஜர்: yadṛcchopanata-śarīra-dhāraṇa-hetu-vastu-santuṣṭaḥ — உடலைப் பேணுவதற்குத் தானாகக் கிடைப்பதில் திருப்தியடைந்தவன்; dvandvātītaḥ yāvat-sādhana-samāpty-avarjanīya-śītoṣṇādi-sahaḥ — சாதனை முடியும் வரை தவிர்க்க முடியாத வெப்பம்-குளிர் முதலியவற்றைத் தாங்குபவன்; samaḥ … yuddhādi-karmasu jayādi-siddhy-asiddhyoḥ sama-cittaḥ — போர் முதலியவற்றில் வெற்றி-தோல்வியில் சம மனம் உள்ளவன்; karma eva kṛtvā api jñāna-niṣṭhāṃ vinā api na nibadhyate — கர்மத்தையே செய்தும், ஞான நிஷ்டை இல்லாமலும், கட்டுப்படுவதில்லை.
AI-assisted draft translation — under review.