భగవద్గీత · Vishvarupa Darshana Yogaఅధ్యాయం 11, శ్లోకం 20 (11.20)
మూల సంస్కృతం · అర్జునః
ద్యావాపృథివ్యోరిదమన్తరం హి
వ్యాప్తం త్వయైకేన దిశశ్చ సర్వాః
దృష్ట్వాఽద్భుతం రూపముగ్రం తవేదం
లోకత్రయం ప్రవ్యథితం మహాత్మన్
॥ 11.20 ॥
dyāvāpṛthivyoridamantaraṃ hi
vyāptaṃ tvayaikena diśaśca sarvāḥ
dṛṣṭvā'dbhutaṃ rūpamugraṃ tavedaṃ
lokatrayaṃ pravyathitaṃ mahātman
అనువాదం
"ఆకాశానికి, భూమికి మధ్య ఉన్న ఈ ప్రదేశమంతా, దిక్కులన్నీ మీరొక్కరే వ్యాపించి ఉన్నారు. ఓ మహాత్మా, మీ ఈ అద్భుతమైన, ఉగ్రమైన రూపాన్ని చూసి మూడు లోకాలూ వ్యథ చెందుతున్నాయి (భయపడుతున్నాయి)."
భావార్థం
శంకరాచార్యులు. ugraṃ krūraṃ; lokatrayaṃ pravyathitaṃ bhītaṃ pracalitaṃ vā; ముందు రాబోయే సందర్భం: yad vā jayema yadi vā no jayeyuḥ (gītā 2.6) iti arjunasya yaḥ saṃśayaḥ āsīt, tannirṇayāya pāṇḍavajayam aikāntikaṃ darśayāmi iti pravṛtto bhagavān — 2.6 లోని అర్జునుని సందేహాన్ని తొలగించడానికి భగవంతుడు ఇప్పుడు పాండవుల నిశ్చిత విజయాన్ని చూపిస్తున్నాడు.
ఆచార్య రామానుజులు. yuddhadidṛkṣayā āgateṣu brahmādidevāsurapitṛgaṇa… — యుద్ధం చూడటానికి వచ్చిన దేవతలు, అసురులు, పితరులు మొదలైనవారు — pratikūlānukūlamadhyasthārūpaṃ lokatrayaṃ — విరోధులు, అనుకూలురు, తటస్థులు అందరూ — వ్యథ చెందుతున్నారు; మరియు: eteṣām api arjunasya iva … divyaṃ cakṣuḥ bhagavatā dattam — వీరికి కూడా అర్జునునిలాగే దివ్య దృష్టి ఇవ్వబడింది.
AI-assisted draft translation — under review.