భగవద్గీత · Vishvarupa Darshana Yogaఅధ్యాయం 11, శ్లోకం 42 (11.42)
మూల సంస్కృతం · అర్జునః
యచ్చావహాసార్థమసత్ కృతోఽసి
విహారశయ్యాసనభోజనేషు
ఏకోఽథవాఽప్యచ్యుత తత్ సమక్షం
తత్ క్షామయే త్వామహమప్రమేయమ్
॥ 11.42 ॥
yaccāvahāsārthamasat kṛto'si
vihāraśayyāsanabhojaneṣu
eko'thavā'pyacyuta tat samakṣaṃ
tat kṣāmaye tvāmahamaprameyam
అనువాదం
"— ఓ అచ్యుతా, హాస్యానికి, విహరిస్తూ, పడుకుని, కూర్చుని, భోజనం చేస్తూ ఉన్నప్పుడు, ఏకాంతంలో గానీ అందరి ఎదుట గానీ నేను మిమ్మల్ని ఏ అగౌరవం చేశానో — వాటన్నిటికీ అప్రమేయులైన మిమ్మల్ని క్షమాపణ కోరుతున్నాను."
భావార్థం
శంకరాచార్యులు. avahāsārthaṃ parihāsaprayojanāya asatkṛtaḥ paribhūtaḥ; vihāraḥ pādavyāyāmaḥ, śayanaṃ śayyā, āsanam āsthāyikā, bhojanam adanam; ekaḥ parokṣaḥ san … athavāpi he acyuta tat samakṣam; kṣāmaye kṣamāṃ kāraye.
ఆచార్య రామానుజులు (11.41–11.42 కలిపి): yat ca parihāsārthaṃ sarvadā eva satkārārhaḥ tvam asatkṛtaḥ asi — మీరు ఎల్లప్పుడూ గౌరవానికి అర్హులు, అయినా హాస్యంలో అగౌరవం; vihāraśayyāsanabhojaneṣu ca sahakṛteṣu ekānte vā samakṣaṃ vā — కలిసి చేసిన విహారం, శయనం, ఆసనం, భోజనాలలో, ఏకాంతంలో గానీ ఎదుట గానీ; tat sarvaṃ tvām aprameyam ahaṃ kṣāmaye.
AI-assisted draft translation — under review.