श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ఫ్లిప్‌బుక్‌లో చదవండి

భగవద్గీత · Daivasura Sampad Vibhaga Yogaఅధ్యాయం 16, శ్లోకం 2 (16.2)

మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్

అహింసా సత్యమక్రోధస్త్యాగః శాన్తిరపైశునమ్
దయా భూతేష్వలోలుప్త్వం మార్దవం హ్రీరచాపలమ్
॥ 16.2 ॥

ahiṃsā satyamakrodhastyāgaḥ śāntirapaiśunam
dayā bhūteṣvaloluptvaṃ mārdavaṃ hrīracāpalam

అనువాదం

"అహింస, సత్యం, అక్రోధం, త్యాగం, శాంతి, చాడీలు చెప్పకపోవడం, సర్వ ప్రాణుల పట్ల దయ, లోభం లేకపోవడం, మృదుత్వం, లజ్జ, చాంచల్యం లేకపోవడం —"

భావార్థం

శంకరాచార్యులు. ahiṃsā ahiṃsanaṃ prāṇināṃ pīḍāvarjanam; satyam apriyānṛtavarjitaṃ yathābhūtārthavacanam — అప్రియం, అబద్ధం లేని, యథార్థమైన మాట; parasmai pararandhraprakaṭīkaraṇaṃ paiśunam — ఒకరి దోషాలను ఇతరుల ముందు బయటపెట్టడమే చాడీ.

ఆచార్య రామానుజులు. satyaṃ yathādṛṣṭārthagocarabhūtahitavākyam — చూసినది చూసినట్లు, ప్రాణులకు హితమైన మాట; dayā bhūteṣu sarveṣu duḥkhāsahiṣṇutvam — అందరి దుఃఖాన్ని సహించలేకపోవడం.

శ్రీధర స్వామి. సరళమైన నిర్వచనాలు: akrodhas tāḍitasyāpi citte kṣobhānutpattiḥ — దెబ్బ తిన్నా మనస్సులో క్షోభ కలగకపోవడం; tyāga audāryam — త్యాగం = ఉదారత్వం; bhūteṣu dīneṣu dayā — కష్టాలలో ఉన్నవారి పట్ల దయ; hrīḥ akāryapravṛttau lokalajjā; acāpalaṃ vyarthakriyārāhityam — వ్యర్థమైన పనులు చేయకపోవడం.

మధుసూదన సరస్వతి. hiṃsā prāṇivṛtticchedaḥ — ఎవరి జీవనోపాధిని/జీవన-వృత్తిని తెంచడం కూడా హింసే; సత్యం = anarthānanubandhi yathābhūtārthavacanam — అనర్థం తీసుకురాని యథార్థమైన మాట; మార్దవం = vṛthāpūrvapakṣādiṣv api śiṣyādiṣu — శిష్యుల వ్యర్థ తర్కాల పట్ల కూడా మృదుత్వం.

మధ్వాచార్యులు. పైశునం = paropadravanimittadoṣāṇāṃ rājādeḥ kathanam — ఇతరులను ఇబ్బందిలో పెట్టడానికి వారి దోషాలను రాజుకు (అధికారికి) చెప్పడం.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ఫ్లిప్‌బుక్‌లో చదవండి ✉ సవరణ సూచించండి