श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ఫ్లిప్‌బుక్‌లో చదవండి

భగవద్గీత · Daivasura Sampad Vibhaga Yogaఅధ్యాయం 16, శ్లోకం 3 (16.3)

మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్

తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమద్రోహో నాతిమానితా
భవన్తి సమ్పదం దైవీమభిజాతస్య భారత
॥ 16.3 ॥

tejaḥ kṣamā dhṛtiḥ śaucamadroho nātimānitā
bhavanti sampadaṃ daivīmabhijātasya bhārata

అనువాదం

"తేజస్సు, క్షమ, ధైర్యం, శౌచం, ద్రోహం చేయకపోవడం, గర్వం లేకపోవడం — ఓ భారతా, ఇవి దైవీ సంపదతో పుట్టినవాడి గుణాలు."

భావార్థం

శంకరాచార్యులు. tejaḥ prāgalbhyaṃ na tvaggatā dīptiḥ — తేజస్సు = సాహసం, ప్రాగల్భ్యం; చర్మపు మెరుపు కాదు; క్షమకు అక్రోధానికి తేడా — క్షమలో వికారమే పుట్టదు, అక్రోధంలో పుట్టిన కోపాన్ని శాంతపరుస్తారు; śaucaṃ dvividhaṃ — బాహ్యం, ఆంతరం; అభిజాత = bhāvikalyāṇasya — ఎవరి భవిష్యత్తు కళ్యాణమయమో వాడు.

ఆచార్య రామానుజులు. tejaḥ durjanaiḥ anabhibhavanīyatvam — దుష్టులు అణచలేకపోవడం; dhṛtiḥ mahatyām api āpadi kṛtyakartavyatāvadhāraṇam — పెద్ద ఆపదలో కూడా కర్తవ్యాన్ని పట్టుకొని ఉండటం.

శ్రీధర స్వామి. kṣamā paribhavādiṣūtpadyamāneṣu krodhapratibandhaḥ; dhṛtir duḥkhādibhir avasīdataś cittasya sthirīkaraṇam — దుఃఖంతో కుంగిపోతున్న మనస్సును స్థిరపరచడం; అభిజాత: bhāvikalyāṇasya puṃso bhavanti — ముందు ముందు కళ్యాణం కలగబోయేవాడు.

మధుసూదన సరస్వతి. క్షమ = saty api sāmarthye paribhavahetuṃ prati krodhasyānutpattiḥ — సామర్థ్యం ఉన్నా అవమానించినవాడి పట్ల కోపం పుట్టకపోవడం; ఇక్కడ శౌచం ābhyantaraṃ arthaprayogādau māyānṛtādirāhityaṃ — డబ్బు లావాదేవీలలో మోసం, అబద్ధం లేకపోవడం. తేజస్సుకు వారి నిర్వచనంలో strībālakādibhir mūḍhair anabhibhāvyatvam — స్త్రీలు, పిల్లలు, మూఢులు అణచలేకపోవడం — అనేది కూడా ఉంది.

మధ్వాచార్యులు. kṣamā tu krodhābhāvena sahāpakartur anapakāraḥ — కోపం లేకుండా, అపకారం చేసినవాడికి అపకారం చేయకపోవడం.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ఫ్లిప్‌బుక్‌లో చదవండి ✉ సవరణ సూచించండి