श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ఫ్లిప్‌బుక్‌లో చదవండి

భగవద్గీత · Sankhya Yogaఅధ్యాయం 2, శ్లోకం 5 (2.5)

మూల సంస్కృతం · అర్జునః

గురూనహత్వా హి మహానుభావాన్
శ్రేయో భోక్తుం భైక్ష్యమపీహ లోకే
హత్వాఽర్థకామాంస్తు గురూనిహైవ
భుఞ్జీయ భోగాన్ రుధిరప్రదిగ్ధాన్
॥ 2.5 ॥

gurūnahatvā hi mahānubhāvān
śreyo bhoktuṃ bhaikṣyamapīha loke
hatvā'rthakāmāṃstu gurūnihaiva
bhuñjīya bhogān rudhirapradigdhān

అనువాదం

"మహానుభావులైన గురువులను చంపకుండా ఈ లోకంలో భిక్షమెత్తుకొని తినడం కూడా మేలు. ఎందుకంటే గురువులను చంపితే నేను ఇక్కడే రక్తంతో తడిసిన ధనాన్నీ భోగాలనూ అనుభవిస్తాను."

భావార్థం

భిక్ష vs రక్తంతో తడిసిన రాజ్యం. అర్జునుడు రెండు ప్రత్యామ్నాయాలను ముందుంచుతాడు: (1) గురువులను చంపకుండా, భిక్షతో జీవించడం; (2) గురువులను చంపి, వారి రక్తంతో తడిసిన భోగాలను అనుభవించడం. అతనికి మొదటిదే మేలు. గమనించండి — క్షత్రియుడికి భిక్ష (సన్న్యాసి ధర్మం) పరధర్మం. శంకరాచార్యులు (2.10 భూమికలో) ఇదే చెబుతారు: శోకమోహాలు ఆవరించిన అర్జునుడు స్వధర్మం (యుద్ధం) నుంచి తప్పుకొని పరధర్మం (భిక్షా జీవనం) వైపు మొగ్గాడు.

"Mahānubhāvān" — మహాత్ములు. అర్జునుడికి గురువులు కేవలం బోధకులు కాదు — "మహానుభావులు", ఎవరి గౌరవం, ప్రభావం గొప్పవో వారు.

"Iha eva" — ఇక్కడే. గురువధ వల్ల కలిగే దుఃఖం పరలోకంలో మాత్రమే కాదు — ఇక్కడే, ఈ జీవితంలోనే నరకం లాంటి దుఃఖం కలుగుతుందని శ్రీధర స్వామి అంటారు, ఎందుకంటే ప్రతి భోగం మీదా రక్తపు మరక ఉంటుంది.

"Arthakāmān" — ఒక చేదైన సంకేతం. మరో పఠనంలో అర్జునుడు ఈ గురువులు ధనతృష్ణతో బంధించబడ్డారని ఒప్పుకుంటాడు (భీష్ముడు, ద్రోణుడు హస్తినాపురంతో బంధించబడ్డారు). అంటే తన గురువులు అన్యాయం పక్షాన ఎందుకున్నారో అర్జునుడికి తెలుసు — అయినా వారిని చంపడానికి ఇష్టపడడు.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ఫ్లిప్‌బుక్‌లో చదవండి ✉ సవరణ సూచించండి