భగవద్గీత · Karma Yogaఅధ్యాయం 3, శ్లోకం 3 (3.3)

రెండు నిష్ఠలు. Niṣṭhā = వ్యక్తి దేనిలో స్థిరంగా నిమగ్నమై ఉంటాడో అది — జీవితపు ప్రధాన మార్గం.

1. Jñāna-yoga — sāṅkhyas కోసం: ఆత్మ-అనాత్మ వివేకం కలవారు.
2. Karma-yoga — yogins కోసం: ఫలాసక్తిని విడిచి కర్మ చేసేవారు.

శంకరాచార్యులు — ఇద్దరు వేర్వేరు అధికారులు. జ్ఞానయోగం ఆత్మ-అనాత్మ వివేకజ్ఞానం కలిగిన, brahmacarya-āśramād eva kṛta-saṃnyāsānām — బ్రహ్మచర్యం నుండే సన్యాసం స్వీకరించిన, బ్రహ్మంలో స్థితులైన పరమహంస సన్యాసులైన సాంఖ్యుల కోసం; కర్మయోగం karmins కోసం. ఆయన ఈ నిష్కర్షకు వస్తారు: tasmāt kayāpi yuktyā na samuccayo jñāna-karmaṇoḥ — ఏ యుక్తి చేతనూ జ్ఞానకర్మల సముచ్చయం లేదు. రెండూ ఒకే వ్యక్తికి ఒకేసారి అయితే, భగవానుడు వాటిని వేర్వేరు వ్యక్తుల కోసం ఎందుకు చెబుతాడు? శంకరులు ఈ శ్లోక వ్యాఖ్యలో ఈ నిష్ఠలను శాస్త్రంలో అధికారులైన traivarṇika (మూడు వర్ణాల) వారికి అని చెబుతారు — ఇది వారి కాలపు శాస్త్రీయ రూపురేఖ.

ఆచార్య రామానుజులు — యోగ్యతను బట్టి, క్రమంగా. రెండు నిష్ఠలు yathādhikāram asaṅkīrṇā — అధికారాన్ని బట్టి, కలగలుపు లేకుండా చెప్పబడ్డాయి. ప్రతి సాధారణ వ్యక్తీ మోక్షేచ్ఛ కలగగానే జ్ఞానయోగానికి అధికారి అయిపోడు. ముందుగా ఫలేచ్ఛ లేని, భగవదారాధన రూపమైన కర్మతో మనసు మాలిన్యం కడిగివేయబడుతుంది, ఇంద్రియాలు శాంతిస్తాయి; అప్పుడు జ్ఞాననిష్ఠకు అధికారం వస్తుంది. ఆయన 18.46 శ్లోకాన్ని ఉదహరిస్తారు — svakarmaṇā tam abhyarcya siddhiṃ vindati mānavaḥ — తన కర్మతో ఆయననే పూజించి మనిషి సిద్ధిని పొందుతాడు. రామానుజుల ప్రకారం: viṣaya-vyākula-buddhi (విషయాలతో వ్యాకులమైన బుద్ధి) కలవారికి కర్మయోగం, avyākula-buddhi కలవారికి జ్ఞానయోగం — "ఇందులో విరోధమైనది గానీ కలగలుపైనది గానీ ఏమీ లేదు".