భగవద్గీత · Jnana Karma Sannyasa Yogaఅధ్యాయం 4, శ్లోకం 24 (4.24)
మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్
బ్రహ్మార్పణం బ్రహ్మ హవిర్బ్రహ్మాగ్నౌ బ్రహ్మణా హుతమ్
బ్రహ్మైవ తేన గన్తవ్యం బ్రహ్మకర్మసమాధినా
॥ 4.24 ॥
brahmārpaṇaṃ brahma havirbrahmāgnau brahmaṇā hutam
brahmaiva tena gantavyaṃ brahmakarmasamādhinā
అనువాదం
"అర్పణం (సాధనం) బ్రహ్మం, హవిస్సు బ్రహ్మం, బ్రహ్మరూపమైన అగ్నిలో బ్రహ్మరూపుడైన కర్త చేత ఆహుతి ఇవ్వబడింది; ప్రతి కర్మలోనూ బ్రహ్మాన్ని చూసేవానికి బ్రహ్మమే లభిస్తుంది."
భావార్థం
యజ్ఞపు ఐదు అంగాలు — అన్నీ బ్రహ్మమే. అర్పణ సాధనం (గరిటె), హవిస్సు (ఆహుతి), అగ్ని, కర్త, క్రియ — ఫలం (చేరవలసిన గమ్యం) కూడా.
శంకరాచార్యులు — అంతా బ్రహ్మమే. Brahma arpaṇaṃ yena karaṇena brahmavit haviḥ agnau arpayati tat brahmaiva iti paśyati — బ్రహ్మజ్ఞాని ఏ సాధనంతో అగ్నిలో హవిస్సును అర్పిస్తాడో, దానిని బ్రహ్మంగానే చూస్తాడు; tasya ātma-vyatirekeṇa abhāvaṃ paśyati yathā śuktikāyāṃ rajatābhāvaṃ paśyati — ముత్యపుచిప్పలో వెండి లేకపోవడాన్ని చూసినట్లు, ఆత్మ కంటే వేరుగా దాని ఉనికి లేకపోవడాన్ని చూస్తాడు. Evaṃ loka-saṅgrahaṃ cikīrṣuṇāpi kriyamāṇaṃ karma paramārthataḥ akarma brahma-buddhy-upamṛditatvāt — ఈ విధంగా లోకసంగ్రహం కోసం చేసిన కర్మ కూడా పరమార్థంలో అకర్మయే, ఎందుకంటే బ్రహ్మబుద్ధి దానిని తుడిచివేసింది. Brahmaiva idaṃ sarvam iti abhijānataḥ viduṣaḥ karmābhāvaḥ — "ఇదంతా బ్రహ్మమే" అని తెలిసిన విద్వాంసునికి కర్మ లేదు.
ఆచార్య రామానుజులు — అన్ని కర్మలూ బ్రహ్మాత్మకం. Arpyate anena iti arpaṇaṃ srug-ādi — అర్పణం = గరిటె మొదలైనవి; tad brahma-kāryatvād brahma — బ్రహ్మ కార్యం కాబట్టి బ్రహ్మం. హవిస్సు, అగ్ని, కర్త — అన్నీ brahma-bhūta. Sarvaṃ karma brahmātmakatvād brahmamayam iti yaḥ samādhatte sa brahma-karma-samādhiḥ — సమస్త కర్మనూ బ్రహ్మాత్మకం కాబట్టి బ్రహ్మమయంగా చూసేవాడు. అతనికి brahmātmakatayā brahma-bhūtam ātma-svarūpaṃ gantavyam — బ్రహ్మాత్మకం కాబట్టి బ్రహ్మరూపమైన ఆత్మస్వరూపం లభిస్తుంది. నిష్కర్ష: mumukṣūṇāṃ kriyamāṇaṃ karma para-brahmātmakam eva ity anusandhāna-yuktatayā jñānākāraṃ sākṣād ātmāvalokana-sādhanam, na jñāna-niṣṭhā-vyavadhānena — ముముక్షువుల కర్మ, పరబ్రహ్మాత్మకంగా చూడబడటం వల్ల, జ్ఞానరూపమైనది, నేరుగా ఆత్మదర్శనానికి సాధనం — మధ్యలో జ్ఞాననిష్ఠ అవసరం లేకుండా.
AI-assisted draft translation — under review.