భగవద్గీత · Dhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)అధ్యాయం 6, శ్లోకం 21 (6.21)
మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్
సుఖమాత్యన్తికం యత్ తద్ బుద్ధిగ్రాహ్యమతీన్ద్రియమ్
వేత్తి యత్ర న చైవాయం స్థితశ్చలతి తత్త్వతః
॥ 6.21 ॥
sukhamātyantikaṃ yat tad buddhigrāhyamatīndriyam
vetti yatra na caivāyaṃ sthitaścalati tattvataḥ
అనువాదం
"ఎక్కడ (యోగి) ఇంద్రియాలకు అతీతమైన, కేవలం బుద్ధి చేత గ్రహించబడే ఆ పరమ సుఖాన్ని తెలుసుకుంటాడో; ఎక్కడ స్థిరుడై తన సత్యం నుండి ఎన్నడూ చలించడో — (6.22–6.23 లో కొనసాగుతుంది)"
భావార్థం
శంకరాచార్యులు. Ātyantikam atyantam eva bhavati ity ātyantikam anantam ity arthaḥ — "అంతానికి అతీతమైనది", అంటే అనంతం; buddhyaiva indriya-nirapekṣayā gṛhyate iti buddhi-grāhyam — ఇంద్రియాల అపేక్ష లేకుండా కేవలం బుద్ధితో గ్రహించబడేది; atīndriyam … aviṣaya-janitam — విషయాల నుండి పుట్టనిది. మరియు na … calati tattvataḥ tattva-svarūpāt na pracyavate — తత్త్వస్వరూపం నుండి చ్యుతుడు కాడు.
ఆచార్య రామానుజులు. Atīndriyam ātma-buddhy-eka-grāhyam ātyantikaṃ sukham — ఇంద్రియాతీతమైన, కేవలం ఆత్మబుద్ధితోనే గ్రహించబడే అత్యంత సుఖం; yatra ca yoge sthitaḥ sukhātirekeṇa tattvataḥ tad-bhāvāt na calati — ఏ యోగంలో స్థిరుడై, సుఖం యొక్క ఆధిక్యం వల్ల, ఆ భావం నుండి చలించడో.
భేదం (సూక్ష్మం): రామానుజుల తర్కం మనోవైజ్ఞానికమైనది కూడా — ఈ సుఖం ఎంత అధికమైనదంటే మరేదీ ఆకర్షించదు, అందుకే యోగి చలించడు.
AI-assisted draft translation — under review.