భగవద్గీత · Dhyana Yoga (Atma-samyama Yoga)అధ్యాయం 6, శ్లోకం 42 (6.42)
మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్
అథవా యోగినామేవ కులే భవతి ధీమతామ్
ఏతద్ధి దుర్లభతరం లోకే జన్మ యదీదృశమ్
॥ 6.42 ॥
athavā yogināmeva kule bhavati dhīmatām
etaddhi durlabhataraṃ loke janma yadīdṛśam
అనువాదం
"లేదా అతడు జ్ఞానులైన యోగుల కులంలోనే జన్మిస్తాడు; ఇలాంటి జన్మ లోకంలో మరింత దుర్లభం."
భావార్థం
శంకరాచార్యులు — "పేద యోగుల కులం". Athavā śrīmatāṃ kulāt anyasmin yoginām eva daridrāṇāṃ kule bhavati jāyate dhīmatāṃ buddhimatām — శ్రీమంతుల కులం కాక, దరిద్రులైన (పేదవారైన) జ్ఞాన యోగుల కులంలో; etat hi janma yat daridrāṇāṃ yogināṃ kule durlabhataraṃ duḥkha-labhyataraṃ pūrvam apekṣya — పేద యోగుల కులంలో ఈ జన్మ, మునుపటి దానితో (శ్రీమంతుల ఇల్లు) పోలిస్తే మరింత దుర్లభం.
ఆచార్య రామానుజులు — పరిపక్వ సాధకుడు. Paripakva-yogaḥ calitaḥ ced yogināṃ dhīmatāṃ yogaṃ kurvatāṃ svayam eva yogopadeṣṭṛṇāṃ kule bhavati — పరిపక్వమైన యోగం గలవాడు దారి తప్పితే, స్వయంగా యోగం చేస్తూ ఉపదేశం కూడా ఇచ్చే యోగుల కులంలో జన్మిస్తాడు. రెండు జన్మలూ prākṛtānāṃ durlabhataram — సామాన్యులకు దుర్లభం; etat tu yoga-māhātmya-kṛtam — ఇది యోగ మహిమ వల్ల జరుగుతుంది.
భేదం: శంకరులు — రెండవ వికల్పం సంపదకు భిన్నమైనది (పేదరికం), మరింత శ్రేష్ఠమైనది; రామానుజులు — ఇది పరిపక్వ సాధకునికి, ఇంట్లోనే గురువు లభించే చోట.
AI-assisted draft translation — under review.