భగవద్గీత · Jnana Vijnana Yogaఅధ్యాయం 7, శ్లోకం 7 (7.7)
మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్
మత్తః పరతరం నాన్యత్ కిఞ్చిదస్తి ధనఞ్జయ
మయి సర్వమిదం ప్రోతం సూత్రే మణిగణా ఇవ
॥ 7.7 ॥
mattaḥ parataraṃ nānyat kiñcidasti dhanañjaya
mayi sarvamidaṃ protaṃ sūtre maṇigaṇā iva
అనువాదం
"ధనంజయా, నా కంటే ఉన్నతమైనది మరేదీ లేదు; ఇదంతా దారంలో ముత్యాల్లా నాలో గుచ్చబడి ఉంది."
భావార్థం
ఉపమానానికి అర్థం: ముత్యాలు వేర్వేరుగా కనిపిస్తాయి, కానీ అన్నింటినీ ఒకే దారం పట్టి ఉంచుతుంది — అది కనిపించదు.
శంకరాచార్యులు. Mattaḥ parameśvarāt parataram anyat kāraṇāntaraṃ kiñcit nāsti — పరమేశ్వరుడనైన నా కంటే మించిన వేరే కారణం ఏదీ లేదు; aham eva jagat-kāraṇam. Protam anusyūtam anugatam anuviddhaṃ grathitam … dīrgha-tantuṣu paṭavat sūtre ca maṇi-gaṇā iva — గుచ్చబడి ఉంది — పొడవైన దారాల్లో వస్త్రంలా, దారంలో ముత్యాల్లా.
ఆచార్య రామానుజులు — శరీర-శరీరి. కారణం, శేషి కావడం వల్లనే కాక, jñāna-śakti-balādi-guṇa-yogena — జ్ఞానం, శక్తి, బలం మొదలైన గుణాల్లో కూడా aham eva parataraḥ. Sarvam idaṃ cid-acid-vastu-jātaṃ … mac-charīra-bhūtaṃ sūtre maṇi-gaṇavad ātmatayā avasthite mayi protam āśritam — ఈ చిత్-అచిత్ జగత్తంతా నా శరీరం, అది ఆత్మరూపంగా ఉన్న నాలో, దారంలో ముత్యాల్లా, ఆశ్రయించి ఉంది. ప్రమాణం — బృహదారణ్యకం 3.7 (yasya pṛthivī śarīram), సుబాల 7. ఇంకా: sarva-prakāraḥ parama-puruṣa eva avasthita iti sarvaiḥ śabdaiḥ tasya eva abhidhānam — అన్ని రూపాల్లో పరమపురుషుడే ఉన్నాడు, అందువల్ల అన్ని శబ్దాలూ ఆయననే సూచిస్తాయి — దీనివల్లనే 7.8 లోని "raso'ham" మొదలైనవి.
భేదం: శంకరులు — ఈశ్వరుడు ఏకైక కారణం (ముందు అద్వైతం); రామానుజులు — జగత్తు భగవంతుని శరీరం, ఆయన దానికి ఆత్మ (śarīra-śarīri-bhāva).
AI-assisted draft translation — under review.