ভগবদ্গীতা · Vibhuti Yogaঅধ্যায় 10, শ্লোক 18 (10.18)
মূল সংস্কৃত · অর্জুনঃ
বিস্তরেণাঽঽত্মনো যোগং বিভূতিং চ জনার্দন
ভূয়ঃ কথয় তৃপ্তির্হি শৃণ্বতো নাস্তি মেঽমৃতম্
॥ 10.18 ॥
vistareṇā''tmano yogaṃ vibhūtiṃ ca janārdana
bhūyaḥ kathaya tṛptirhi śṛṇvato nāsti me'mṛtam
অনুবাদ
"হে জনার্দন, আপনার যোগ ও বিভূতি আবার বিস্তারে বলুন — কারণ এই অমৃত শুনতে শুনতে আমার মন ভরে না।"
ভাবার্থ
শঙ্করাচার্য। yogaṃ yogaiśvaryaśaktiviśeṣaṃ vibhūtiṃ ca vistaraṃ dhyeyapadārthānāṃ; জনার্দনের দুটি অর্থ — asurāṇāṃ devapratipakṣabhūtānāṃ janānāṃ narakādigamayitṛtvāt janārdanaḥ abhyudayaniḥśreyasapuruṣārthaprayojanaṃ sarvaiḥ janaiḥ yācyate iti vā — অসুরদের (দণ্ড দেন যিনি), অথবা যাঁর কাছে সবাই অভ্যুদয় ও মোক্ষ প্রার্থনা করে; tvanmukhaniḥsṛtavākyāmṛtam — আপনার মুখ থেকে নিঃসৃত বচনামৃত।
আচার্য রামানুজ। ahaṃ sarvasya prabhavo mattaḥ sarvaṃ pravartate (gītā 10.8) iti saṃkṣepeṇa uktaṃ — 10.8-এ সংক্ষেপে বলেছেন, এখন বিস্তারে; mama atṛptiḥ tvayā eva viditā iti abhiprāyaḥ — আমার অতৃপ্তি আপনি নিজেই জানেন।
AI-assisted draft translation — under review.