ভগবদ্গীতা · Jnana Vijnana Yogaঅধ্যায় 7, শ্লোক 30 (7.30)
মূল সংস্কৃত · শ্রীভগবান্
সাধিভূতাধিদৈবং মাং সাধিয়জ্ঞং চ যে বিদুঃ
প্রয়াণকালেঽপি চ মাং তে বিদুর্যুক্তচেতসঃ
॥ 7.30 ॥
sādhibhūtādhidaivaṃ māṃ sādhiyajñaṃ ca ye viduḥ
prayāṇakāle'pi ca māṃ te viduryuktacetasaḥ
অনুবাদ
"যারা আমাকে অধিভূত, অধিদৈব ও অধিযজ্ঞ সহ জানে, সেই সমাহিতচিত্ত মানুষেরা মৃত্যুর সময়েও আমাকে জানে।"
ভাবার্থ
শঙ্করাচার্য. Sādhibhūtādhidaivaṃ … sādhiyajñaṃ ca ye viduḥ — অধিভূত, অধিদৈব ও অধিযজ্ঞ সহ আমাকে যারা জানে; prayāṇa-kāle api ca maraṇa-kāle api ca māṃ te viduḥ yukta-cetasaḥ samāhita-cittāḥ।
আচার্য রামানুজ — তিন অধিকারী, এক দৃষ্টি. Atra ya iti punar-nirdeśāt pūrva-nirdiṣṭebhyaḥ anye adhikāriṇo jñāyante — "যে" শব্দের পুনরাবৃত্তি থেকে আগের (7.29) থেকে ভিন্ন অধিকারী বোঝা যায়: sādhibhūtaṃ sādhidaivaṃ mām aiśvaryārthino ye viduḥ — অধিভূত-অধিদৈব সহ যারা জানে, তারা ঐশ্বর্যার্থী; sādhiyajñam … trayāṇām adhikāriṇām aviśeṣeṇa vidhīyate … trayāṇāṃ hi nitya-naimittika-rūpa-mahā-yajñādy-anuṣṭhānam avarjanīyam — অধিযজ্ঞের জ্ঞান তিনজনের জন্যই, কারণ তিনজনের জন্যই নিত্য-নৈমিত্তিক যজ্ঞ আবশ্যক; আর prayāṇa-kāle'pi svāprāpyānuguṇaṃ māṃ viduḥ — মৃত্যুর সময়েও নিজ নিজ লক্ষ্য অনুযায়ী আমাকে জানে। Anena jñāninaḥ api … sādhiyajñaṃ māṃ viduḥ — জ্ঞানীও।
AI-assisted draft translation — under review.