ભગવદ્ ગીતા · Arjuna Vishada Yogaઅધ્યાય 1, શ્લોક 23 (1.23)

"Durbuddheḥ" — ખોટી બુદ્ધિવાળો. અર્જુન દુર્યોધનને સીધો "દુર્બુદ્ધિ" કહે છે. આ અર્જુનનું દુર્યોધન વિશેનું મૂલ્યાંકન છે — તેઓ તેને બુદ્ધિની ખરાબીનો દોષ આપે છે. અહીં અર્જુન હજી યોદ્ધાની મનોસ્થિતિમાં છે: શત્રુની ભૂલ સ્પષ્ટ છે, પોતાના ઉદ્દેશ પર વિશ્વાસ છે.

"Priya-cikīrṣavaḥ" — ભલું કરવા ઇચ્છુક. મધુસૂદન સરસ્વતી અહીં એક ધારદાર ભેદ બતાવે છે: આ લોકો દુર્યોધનનું "પ્રિય" (જે તેને સારું લાગે) યુદ્ધમાં કરવા માંગે છે — તેની દુર્બુદ્ધિ દૂર કરવામાં નહીં. એટલે કે સાચો હિતેચ્છુ તે હોત જે દુર્યોધનની ખોટી બુદ્ધિને સુધારત; આ લોકો તેની ઇચ્છા પૂરી કરવા માટે લડી રહ્યા છે. તેથી — મધુસૂદન મુજબ — અર્જુનનું તેમને યોદ્ધા રૂપે જોવું ઉચિત છે.

મધુસૂદનનો સંદર્ભ-પ્રશ્ન. મધુસૂદન એક શંકા ઉઠાવે છે: "આ બધા બંધુઓ છે, કદાચ અંદરોઅંદર સંધિ કરાવી દેશે, પછી યુદ્ધ કેમ?" ઉત્તર: અર્જુન જોઈ રહ્યા છે કે આ લોકો યુદ્ધ માટે આવ્યા છે, સંધિ માટે નહીં.

વિડંબનાની તૈયારી. અર્જુન જે "લોકો"ને જોવા માંગે છે — તેમને તેઓ હજી સુધી એક સમૂહની જેમ વિચારી રહ્યા છે: "દુર્યોધનના સમર્થકો". થોડી જ ક્ષણોમાં આ સમૂહ ચહેરાઓમાં બદલાઈ જશે — પિતામહ, ગુરુ, ભાઈ. આ જ ગીતાનો વળાંક છે.