Bhagavad Gita · Arjuna Vishada YogaAdhyaay 1, Shloka 6 (1.6)
Mool Sanskrit · दुर्योधनः
युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान्
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः
॥ 1.6 ॥
yudhāmanyuśca vikrānta uttamaujāśca vīryavān
saubhadro draupadeyāśca sarva eva mahārathāḥ
Anuvaad
"Parakrami Yudhamanyu aur veer Uttamauja; Subhadra ka putra (Abhimanyu) aur Draupadi ke putra — ye sabhi maharathi hain."
Bhaavaarth
Yudhamanyu aur Uttamauja: Panchala desh ke do veer. Mahabharata ke yuddh-varnan mein inhe Arjuna ke rath ke pahiyon ke rakshak (chakra-rakshak) ke roop mein bataya gaya hai. Shloka unke liye vikrānta (aage badhne wala, parakrami) aur vīryavān (bal-sampann) visheshan deta hai.
Saubhadra — Abhimanyu: Arjuna aur Subhadra (Krishna ki bahan) ke putra. Yuva, parantu atyant kushal yoddha. Mahabharata mein unki veerta aur chakravyooh mein unke balidaan ki katha prasiddh hai — lekin woh is shloka ke baad, yuddh ke teraahvein din ki ghatna hai. Is samay woh Pandav sena ke ek ubharte maharathi hain.
Draupadeya — Draupadi ke paanch putra: Shridhara Svami ke anusaar Draupadi ke paanch Pandavon se janme paanch putra — Prativindhya aadi.
"Sarva eva mahārathāḥ" — sabhi maharathi. Madhusudana is vaakya par zor dete hain: ginaaye gaye sabhi yoddha maharathi hain — ek bhi saadhaaran rathi ya ardharathi nahin. Duryodhana ke shabdon mein yeh soochi ek chetaavni ki tarah samaapt hoti hai: "inmein se koi bhi kamzor nahin hai."
Maa ke naam se pehchaan: Is shloka mein do yoddha samooh maa ke naam se jaane gaye hain — Saubhadra aur Draupadeya. Sanskrit mein yeh saamaanya prayog hai (Arjuna ko bhi Gita mein "Kaunteya" — Kunti ka putra — kaha jaata hai). Yeh hamein yaad dilata hai ki is katha mein maaon ki bhoomika gehri hai — Kunti, Subhadra, Draupadi.