Bhagavad Gita · Kshetra Kshetrajna Vibhaga YogaAdhyaay 13, Shloka 22 (13.22)
Mool Sanskrit · श्रीभगवान्
उपद्रष्टाऽनुमन्ता च भर्ता भोक्ता महेश्वरः
परमात्मेति चाप्युक्तो देहेऽस्मिन् पुरुषः परः
॥ 13.22 ॥
upadraṣṭā'numantā ca bhartā bhoktā maheśvaraḥ
paramātmeti cāpyukto dehe'smin puruṣaḥ paraḥ
Anuvaad
"Is deh mein jo param purush hai — woh upadrashta (saakshi), anumanta, bharta, bhokta, Maheshwar aur Paramaatma kaha gaya hai."
Bhaavaarth
Shankaracharya — Paramaatma. upadraṣṭā samīpasthaḥ san draṣṭā svayam avyāpṛtaḥ — paas sthit, svayam kaam mein na laga, dekhne wala; upma: yathā ṛtvigyajamāneṣu yajñakarmavyāpṛteṣu taṭasthaḥ anyaḥ avyāpṛtaḥ yajñavidyākuśalaḥ … īkṣitā — jaise yagya mein lage purohiton aur yajmaan ke paas tatastha, yagya-vidya mein kushal ek nireekshak.
Aacharya Ramanuja — jeevaatma. asmin dehe avasthito ayaṃ puruṣo dehapravṛttyanuguṇasaṃkalpādirūpeṇa dehasya upadraṣṭā anumantā ca bhavati — is deh mein sthit yeh purush (jeev) deh ki pravritti ke anukool sankalp se uska upadrashta aur anumanta; dehasya bhartā … bhoktā ca — deh ka bharta, sukh-dukh ka bhokta; dehaniyamanena dehabharaṇena dehaśeṣitvena ca — deh ka niyanta, poshak aur swami hone se "Maheshwar" (deh ke prati).