श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 फ्लिपबुकमध्ये वाचा

भगवद्गीता · Kshetra Kshetrajna Vibhaga Yogaअध्याय 13, श्लोक 22 (13.22)

मूळ संस्कृत · श्रीभगवान्

उपद्रष्टाऽनुमन्ता च भर्ता भोक्ता महेश्वरः
परमात्मेति चाप्युक्तो देहेऽस्मिन् पुरुषः परः
॥ 13.22 ॥

upadraṣṭā'numantā ca bhartā bhoktā maheśvaraḥ
paramātmeti cāpyukto dehe'smin puruṣaḥ paraḥ

अनुवाद

"या देहात जो परम पुरुष आहे — त्याला उपद्रष्टा (साक्षी), अनुमंता, भर्ता, भोक्ता, महेश्वर आणि परमात्मा म्हटले आहे."

भावार्थ

शंकराचार्य — परमात्मा. upadraṣṭā samīpasthaḥ san draṣṭā svayam avyāpṛtaḥ — जवळ स्थित, स्वतः कार्यात न गुंतलेला, पाहणारा; उपमा: yathā ṛtvigyajamāneṣu yajñakarmavyāpṛteṣu taṭasthaḥ anyaḥ avyāpṛtaḥ yajñavidyākuśalaḥ … īkṣitā — जसे यज्ञात गुंतलेल्या पुरोहितांजवळ आणि यजमानाजवळ तटस्थ, यज्ञविद्येत कुशल असा एक निरीक्षक.

आचार्य रामानुज — जीवात्मा. asmin dehe avasthito ayaṃ puruṣo dehapravṛttyanuguṇasaṃkalpādirūpeṇa dehasya upadraṣṭā anumantā ca bhavati — या देहात स्थित हा पुरुष (जीव) देहाच्या प्रवृत्तीला अनुकूल संकल्पाने त्याचा उपद्रष्टा आणि अनुमंता; dehasya bhartā … bhoktā ca — देहाचा भर्ता, सुख-दुःखाचा भोक्ता; dehaniyamanena dehabharaṇena dehaśeṣitvena ca — देहाचा नियंता, पोषक आणि स्वामी असल्यामुळे "महेश्वर" (देहाच्या संदर्भात).

AI-assisted draft translation — under review.

📖 फ्लिपबुकमध्ये वाचा ✉ सुधारणा सुचवा