श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 Flipbook mein padhein

Bhagavad Gita · Karma Sannyasa YogaAdhyaay 5, Shloka 24 (5.24)

Mool Sanskrit · श्रीभगवान्

योऽन्तःसुखोऽन्तरारामस्तथाऽन्तर्ज्योतिरेव यः
स योगी ब्रह्मनिर्वाणं ब्रह्मभूतोऽधिगच्छति
॥ 5.24 ॥

yo'ntaḥsukho'ntarārāmastathā'ntarjyotireva yaḥ
sa yogī brahmanirvāṇaṃ brahmabhūto'dhigacchati

Anuvaad

"Jo bheetar hi sukh paata hai, bheetar hi ramta hai, aur jiski roshni bheetar hai — woh yogi brahm-roop ho kar brahm-nirvaan ko prapt hota hai."

Bhaavaarth

Teen "antar". Sukh bheetar, krida (ārāma) bheetar, prakaash bheetar — baahar ki teeno nirbhartaaein (sukh ke liye vishay, manoranjan ke liye sangat, samajh ke liye baahari roshni) bheetar se poori.

Shankaracharya. Antaḥ ātmani sukhaṃ yasya — aatma mein sukh; antar eva ātmani ārāmaḥ āramaṇaṃ krīḍā yasya — aatma mein hi krida; antar eva ātmany eva jyotiḥ prakāśo yasya — aatma hi prakaash. Brahma-nirvāṇaṃ brahmaṇi nirvṛtiṃ mokṣam iha jīvann eva brahma-bhūtaḥ san adhigacchati — brahm mein nirvriti, moksh, jeete-ji hi brahm-roop hokar paata hai.

Aacharya Ramanuja. Bāhya-viṣayānubhavaṃ sarvaṃ vihāya antaḥ-sukhaḥ ātmānubhavaika-sukhaḥ — baahari anubhav chhod kar sirf aatma-anubhav ka sukh; antar-ārāmaḥ … sva-guṇaiḥ ātmā eva sukha-vardhako yasya — apne gunon se aatma hi jiska sukh badhaati hai; antar-jyotiḥ ātmaika-jñānaḥ. Woh brahma-bhūtaḥ yogi brahma-nirvāṇam ātmānubhava-sukhaṃ prāpnoti.

Antar: "Brahm-nirvaan" — Shankara: brahm mein moksh (jeevan-mukti); Ramanuja: aatma-anubhav ka sukh. "Brahma-bhūta" — Shankara: brahm-roop; Ramanuja: shuddh svaroop mein sthit aatma.

📖 Flipbook mein padhein ✉ Sudhaar sujhaayein