ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Arjuna Vishada Yogaಅಧ್ಯಾಯ 1, ಶ್ಲೋಕ 2 (1.2)

"ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತು" — ನೋಡಿ. ದುರ್ಯೋಧನನ ಮೊದಲ ಕ್ರಿಯೆ ನೋಡುವುದು. ಅವನು ಪಾಂಡವ ಸೇನೆ ವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ — ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ಗುರುವಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಶ್ಚಿಂತನಾಗಿದ್ದರೆ, ಬಹುಶಃ ನೇರವಾಗಿ ತನ್ನ ಸೇನಾಪತಿ ಭೀಷ್ಮರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ, ಅಥವಾ ತನ್ನ ಸೈನಿಕರ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅವನು ದ್ರೋಣರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅನೇಕ ಟೀಕಾಕಾರರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರು ಈ ಸಣ್ಣ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದುರ್ಯೋಧನನ ಚಡಪಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ರಾಮಾನುಜರು ತಮ್ಮ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕಥಾಸಾರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ದುರ್ಯೋಧನನು ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಯ ಬಲವನ್ನೂ ತನ್ನ ಸೇನೆಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನೂ ಆಚಾರ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳಗೇ ವಿಷಾದದಲ್ಲಿ (ದುಃಖದಲ್ಲಿ) ಬಿದ್ದನು. ಗಮನಿಸಿ — ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷಾದವು ಮೊದಲು ದುರ್ಯೋಧನನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಅರ್ಜುನನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಮೇಲೆ. ಇಬ್ಬರ ವಿಷಾದವೂ ಬಹಳ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಯದು.

"Rājā" — ರಾಜ. ಸಂಜಯನು ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು "ರಾಜ" ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ದುರ್ಯೋಧನನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ (ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ). ಸಂಜಯನ ಈ ಪದ ವಾಸ್ತವಿಕವಾದುದು — ಮತ್ತು ನಿಜವಾಗಿ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವವರು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಹುಶಃ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ ಕೂಡ.

"Ācāryam upasaṅgamya" — ಗುರುವಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ. ದ್ರೋಣರು ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದರು — ಕೌರವರಿಗೂ, ಪಾಂಡವರಿಗೂ. ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಯ ಸೇನಾಪತಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನೂ ಅವರ ಶಿಷ್ಯನೇ. ದುರ್ಯೋಧನನು ದ್ರೋಣರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು, ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಗಮನವಿಟ್ಟು ಓದಿದರೆ, ಅವನು ಗುರುವಿನಿಂದ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅವರನ್ನು ಕೆರಳಿಸಲು (ಪ್ರಚೋದಿಸಲು) ಹೆಚ್ಚು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ.

"Vyūḍham" — ವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಸೇನೆ. ಪಾಂಡವ ಸೇನೆ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಯುದ್ಧರಚನೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಸೇನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ದುರ್ಯೋಧನನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಳಮಳ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.