ഭഗവദ്ഗീത · Arjuna Vishada Yogaഅദ്ധ്യായം 1, ശ്ലോകം 2 (1.2)

"ദൃഷ്ട്വാ തു" — കണ്ടിട്ട്. ദുര്യോധനന്റെ ആദ്യപ്രവൃത്തി കാണൽ ആണ്. പാണ്ഡവസൈന്യം വ്യൂഹത്തിൽ അണിനിരന്നിരിക്കുന്നത് അവൻ കാണുന്നു — ഉടനെ തന്റെ ഗുരുവിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകുന്നു. പൂർണ്ണമായും നിശ്ചിന്തനായിരുന്നെങ്കിൽ ഒരുപക്ഷേ നേരെ തന്റെ സേനാപതിയായ ഭീഷ്മരുടെ അടുത്തേക്ക് പോകുമായിരുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ തന്റെ സൈനികരുടെ ഉത്സാഹം വർദ്ധിപ്പിക്കുമായിരുന്നു. എന്നാൽ അവൻ ദ്രോണരുടെ അടുത്തേക്കാണ് പോകുന്നത്. പല ടീകാകാരന്മാരും ആചാര്യന്മാരും ഈ ചെറിയ കാര്യത്തിൽ ദുര്യോധനന്റെ അസ്വസ്ഥത കാണുന്നു. രാമാനുജാചാര്യർ തന്റെ സംക്ഷിപ്ത കഥാസാരത്തിൽ പറയുന്നു: ഇരു സൈന്യങ്ങളെയും കണ്ട് ദുര്യോധനൻ പാണ്ഡവസൈന്യത്തിന്റെ ശക്തിയും തന്റെ സൈന്യത്തിന്റെ ദൗർബല്യവും ആചാര്യനോട് പറഞ്ഞു, ഉള്ളിൽ വിഷാദത്തിൽ (ദുഃഖത്തിൽ) വീണു. ശ്രദ്ധിക്കുക — ഗീതയിൽ വിഷാദം ആദ്യം വരുന്നത് ദുര്യോധനന്റെ മനസ്സിലാണ്, അർജുനന്റെ മനസ്സിൽ പിന്നീട്. ഇരുവരുടെയും വിഷാദം തീർത്തും വ്യത്യസ്തമായ തരത്തിലുള്ളതാണ്.

"രാജാ" — രാജാവ്. സഞ്ജയൻ ദുര്യോധനനെ "രാജാവ്" എന്ന് വിളിക്കുന്നു. വാസ്തവത്തിൽ ഹസ്തിനപുരത്തിന്റെ ഭരണം നടത്തിയിരുന്നത് ദുര്യോധനനായിരുന്നു (ധൃതരാഷ്ട്രരുടെ പേരിൽ). സഞ്ജയന്റെ ഈ വാക്ക് വസ്തുതാപരമാണ് — യഥാർത്ഥത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കുന്നത് ആരാണെന്ന് ധൃതരാഷ്ട്രരെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതുമാകാം.

"ആചാര്യമുപസംഗമ്യ" — ഗുരുവിന്റെ അടുത്തുചെന്ന്. ദ്രോണർ ഇരുപക്ഷത്തിന്റെയും ഗുരുവായിരുന്നു — കൗരവരുടെയും പാണ്ഡവരുടെയും. പാണ്ഡവസൈന്യത്തിന്റെ സേനാപതിയായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനായിരുന്നു. ദുര്യോധനൻ ദ്രോണരുടെ അടുത്തുചെല്ലുന്നതും, അടുത്ത ശ്ലോകത്തിൽ അവൻ പറയുന്നതും ശ്രദ്ധയോടെ വായിച്ചാൽ തോന്നുന്നത്, അവൻ ഗുരുവിൽ നിന്ന് ഉപദേശം തേടുന്നതിനെക്കാൾ അദ്ദേഹത്തെ പ്രകോപിപ്പിക്കാൻ ആണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത് എന്നാണ്.

"വ്യൂഢം" — വ്യൂഹത്തിൽ നിൽക്കുന്ന സൈന്യം. പാണ്ഡവസൈന്യം സുവ്യവസ്ഥിതമായ ഒരു യുദ്ധരചനയിലായിരുന്നു. സൈന്യത്തിന്റെ ഈ ക്രമീകരണം കണ്ടപ്പോൾ തന്നെ ദുര്യോധനന്റെ മനസ്സിൽ ഇളക്കം ഉണ്ടാകുന്നു.