ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · Arjuna Vishada Yogaଅଧ୍ୟାୟ 1, ଶ୍ଳୋକ 2 (1.2)

"ଦୃଷ୍ଟ୍ୱା ତୁ" — ଦେଖି। ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନର ପ୍ରଥମ କ୍ରିୟା ହେଉଛି ଦେଖିବା। ସେ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ବ୍ୟୂହରେ ସଜା ହୋଇଥିବା ଦେଖେ — ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ। ଯଦି ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଥାଆନ୍ତା, ତେବେ ହୁଏତ ସିଧା ନିଜ ସେନାପତି ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଆନ୍ତା, କିମ୍ବା ନିଜ ସୈନିକମାନଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ବଢ଼ାଆନ୍ତା। କିନ୍ତୁ ସେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ। ଅନେକ ଟୀକାକାର ଓ ଶିକ୍ଷକ ଏହି ଛୋଟ କଥାରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନର ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖନ୍ତି। ରାମାନୁଜ ନିଜ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କଥା-ସାରରେ କହନ୍ତି ଯେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଦୁଇ ସେନାକୁ ଦେଖି ପାଣ୍ଡବ ସେନାର ଶକ୍ତି ଓ ନିଜ ସେନାର ଦୁର୍ବଳତା ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲା ଏବଂ ଭିତରେ ଭିତରେ ବିଷାଦ (ଦୁଃଖ)ରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ — ଗୀତାରେ ବିଷାଦ ପ୍ରଥମେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନର ମନରେ ଆସେ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମନରେ ପରେ। ଦୁହିଁଙ୍କ ବିଷାଦ ବହୁତ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର।

"Rājā" — ରାଜା। ସଞ୍ଜୟ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନକୁ "ରାଜା" କହନ୍ତି। ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପ୍ରକୃତରେ ହସ୍ତିନାପୁରର ଶାସନ ଚଳାଉଥିଲା (ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ନାମରେ)। ସଞ୍ଜୟଙ୍କ ଏହି ଶବ୍ଦ ତଥ୍ୟଗତ — ଏବଂ ହୁଏତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ମନେ ମଧ୍ୟ ପକାଇଦିଏ ଯେ ପ୍ରକୃତ ନିଷ୍ପତ୍ତି-କର୍ତ୍ତା କିଏ।

"Ācāryam upasaṅgamya" — ଗୁରୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ। ଦ୍ରୋଣ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଗୁରୁ ଥିଲେ — କୌରବଙ୍କର ମଧ୍ୟ, ପାଣ୍ଡବଙ୍କର ମଧ୍ୟ। ପାଣ୍ଡବ ସେନାର ସେନାପତି ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ। ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନର ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା, ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ଳୋକରେ ସେ ଯାହା କହେ, ତାହାକୁ ଧ୍ୟାନର ସହ ପଢ଼ିଲେ ଲାଗେ ଯେ ସେ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ପରାମର୍ଶ କମ୍, ଓ ତାଙ୍କୁ ଉସୁକାଇବା (provoke କରିବା) ଅଧିକ ଚାହେଁ।

"Vyūḍham" — ବ୍ୟୂହରେ ଠିଆ ସେନା। ପାଣ୍ଡବ ସେନା ଏକ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଯୁଦ୍ଧ-ରଚନାରେ ଥିଲା। ସେନାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେଖି ହିଁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନର ମନରେ ଚହଳ ପଡ଼େ।