ಭಗವದ್ಗೀತೆ · Sankhya Yogaಅಧ್ಯಾಯ 2, ಶ್ಲೋಕ 59 (2.59)

ಎರಡು ಸ್ತರಗಳು — ವಿಷಯ ಮತ್ತು ರಸ. ಹೊರಗಿನಿಂದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಬಹುದು — ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಏಕಾಂತದಿಂದ, ರೋಗದಿಂದಲೂ. ಆದರೆ ರಸ — ಒಳಗಿನ ರುಚಿ, ಸೆಳೆತ — ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ — ರೋಗಿಯಿಂದಲೂ ಮೂರ್ಖನಿಂದಲೂ (mūrkhasyāpi) ವಿಷಯಗಳು ದೂರಸರಿಯಬಹುದು; ಇದರಿಂದ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞತೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ರಸ ಯಾವಾಗ ಹೋಗುತ್ತದೆ? Paraṃ dṛṣṭvā — ಪರಮವನ್ನು ಕಂಡು.

• ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು: paraṃ paramārtha-tattvaṃ brahma dṛṣṭvā — ಪರಮತತ್ತ್ವವಾದ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು "ನಾನೇ ಅದು" ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದು; ಆಗ nirbījaṃ viṣaya-vijñānam — ವಿಷಯದ ಜ್ಞಾನ ಬೀಜರಹಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: na asati samyag-darśane rasasya ucchedaḥ — ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನವಿಲ್ಲದೆ ರಸದ ಉಚ್ಛೇದವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
• ರಾಮಾನುಜರು: ātma-svarūpaṃ viṣayebhyaḥ paraṃ sukhataraṃ dṛṣṭvā — ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿಷಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಖಕರವೆಂದು ಕಂಡು ರಾಗ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತದೆ.

ರಾಮಾನುಜರ "sukhataram" — ಹೆಚ್ಚು ಸುಖಕರ — ಗಮನಿಸಬೇಕಾದದ್ದು: ದೊಡ್ಡ ಆನಂದ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಸಣ್ಣ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಸುಕಾಗುತ್ತದೆ. 2.55 ಶ್ಲೋಕದ "ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿ" ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆ.