श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ഫ്ലിപ്ബുക്കിൽ വായിക്കുക

ഭഗവദ്ഗീത · Sankhya Yogaഅദ്ധ്യായം 2, ശ്ലോകം 59 (2.59)

മൂല സംസ്കൃതം · ശ്രീഭഗവാന്

വിഷയാ വിനിവര്തന്തേ നിരാഹാരസ്യ ദേഹിനഃ
രസവര്ജം രസോഽപ്യസ്യ പരം ദൃഷ്ട്വാ നിവര്തതേ
॥ 2.59 ॥

viṣayā vinivartante nirāhārasya dehinaḥ
rasavarjaṃ raso'pyasya paraṃ dṛṣṭvā nivartate

പരിഭാഷ

"വിഷയങ്ങളെ സ്വീകരിക്കാത്ത ദേഹധാരിയിൽനിന്നു വിഷയങ്ങൾ അകന്നുപോകുന്നു, പക്ഷേ അവയോടുള്ള രസം (രാഗം) പോകുന്നില്ല. ഈ സാധകന്റെ രസവും പരമമായതിനെ (തത്ത്വത്തെ) കാണുമ്പോൾ വിട്ടുപോകുന്നു."

ഭാവാർത്ഥം

രണ്ടു തലങ്ങൾ — വിഷയവും രസവും. പുറമേനിന്നു വിഷയങ്ങളെ അകറ്റാം — ഉപവാസംകൊണ്ടോ ഏകാന്തതകൊണ്ടോ രോഗംകൊണ്ടുപോലുമോ. പക്ഷേ രസം — ഉള്ളിലെ രുചി, വലിവ് — ബാക്കിനിൽക്കുന്നു. ശങ്കരാചാര്യർ പറയുന്നു — രോഗിയിൽനിന്നും മൂഢനിൽനിന്നുപോലും (mūrkhasyāpi) വിഷയങ്ങൾ അകന്നുപോകാം; ഇതുകൊണ്ട് സ്ഥിതപ്രജ്ഞത സിദ്ധിക്കുന്നില്ല.

രസം എപ്പോൾ പോകുന്നു? Paraṃ dṛṣṭvā — പരമത്തെ കണ്ടിട്ട്.

  • ശങ്കരാചാര്യർ: paraṃ paramārtha-tattvaṃ brahma dṛṣṭvā — പരമതത്ത്വമായ ബ്രഹ്മത്തെ "ഞാൻതന്നെ അത്" എന്ന രീതിയിൽ അറിഞ്ഞിട്ട്; അപ്പോൾ nirbījaṃ viṣaya-vijñānam — വിഷയജ്ഞാനം ബീജരഹിതമാകുന്നു. അദ്ദേഹം വ്യക്തമായി പറയുന്നു: na asati samyag-darśane rasasya ucchedaḥ — സമ്യഗ്ദർശനമില്ലാതെ രസത്തിന്റെ ഉച്ഛേദം ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
  • രാമാനുജർ: ātma-svarūpaṃ viṣayebhyaḥ paraṃ sukhataraṃ dṛṣṭvā — ആത്മസ്വരൂപത്തെ വിഷയങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ സുഖകരമായി കണ്ടിട്ട് രാഗം പിന്തിരിയുന്നു.

രാമാനുജരുടെ "sukhataram" — കൂടുതൽ സുഖകരം — ശ്രദ്ധേയമാണ്: വലിയ ആനന്ദം ലഭിക്കുമ്പോൾ ചെറിയ ആകർഷണം മങ്ങുന്നു. 2.55-ലെ "ആത്മാവിലുള്ള സംതൃപ്തി" ഇവിടെ വീണ്ടും വരുന്നു.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ഫ്ലിപ്ബുക്കിൽ വായിക്കുക ✉ തിരുത്ത് നിർദ്ദേശിക്കുക