ഭഗവദ്ഗീത · Sankhya Yogaഅദ്ധ്യായം 2, ശ്ലോകം 14 (2.14)
മൂല സംസ്കൃതം · ശ്രീഭഗവാന്
മാത്രാസ്പര്ശാസ്തു കൌന്തേയ ശീതോഷ്ണസുഖദുഃഖദാഃ
ആഗമാപായിനോഽനിത്യാസ്താംസ്തിതിക്ഷസ്വ ഭാരത
॥ 2.14 ॥
mātrāsparśāstu kaunteya śītoṣṇasukhaduḥkhadāḥ
āgamāpāyino'nityāstāṃstitikṣasva bhārata
പരിഭാഷ
"ഹേ കുന്തീപുത്രാ! ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കു വിഷയങ്ങളുമായുള്ള സമ്പർക്കമാണ് തണുപ്പും ചൂടും സുഖവും ദുഃഖവും നൽകുന്നത്. ഇവ വന്നും പോയുമിരിക്കുന്നു, അസ്ഥിരമാണ്. ഹേ ഭാരതാ! ഇവയെ സഹിക്കുക."
ഭാവാർത്ഥം
സുഖദുഃഖങ്ങളുടെ ഉറവിടം. കൃഷ്ണൻ ഒരു ലളിതമായ വിശകലനം നൽകുന്നു: തണുപ്പും ചൂടും, സുഖവും ദുഃഖവും — ഇവയെല്ലാം ഇന്ദ്രിയങ്ങളും വിഷയങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സമ്പർക്കത്തിൽനിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. ആത്മാവല്ല ഇവയുടെ ഉറവിടം.
രണ്ടു ഗുണങ്ങൾ: "āgamāpāyinaḥ", "anityāḥ". ഈ അനുഭവങ്ങൾ വരികയും പോവുകയും ചെയ്യുന്നു — അതുകൊണ്ട് അസ്ഥിരമാണ്. ശങ്കരാചാര്യർ ഒരു സൂക്ഷ്മമായ കാര്യം പറയുന്നു: തണുപ്പിനെയും ചൂടിനെയും വേറിട്ടു പറഞ്ഞത് എന്തിന്? കാരണം തണുപ്പ് ചിലപ്പോൾ സുഖം നൽകുന്നു, ചിലപ്പോൾ ദുഃഖം — അവയുടെ സ്വരൂപം അനിയതമാണ്; എന്നാൽ സുഖത്തിന്റെയും ദുഃഖത്തിന്റെയും സ്വരൂപം നിയതമാണ്.
"Titikṣasva" — സഹിക്കുക. ശങ്കരാചാര്യർ: teṣu harṣaṃ viṣādaṃ vā mā kārṣīḥ — "അവയിൽ ഹർഷമോ വിഷാദമോ അരുത്." രാമാനുജർ: യുദ്ധം മുതലായ ശാസ്ത്രീയകർമ്മം പൂർത്തിയാകുംവരെ ധൈര്യത്തോടെ സഹിക്കുക — അതായത് സഹനശീലം കർത്തവ്യപാലനത്തിനുവേണ്ടിയാണ്.
അർജുനന്റെ സന്ദർഭത്തിൽ. യുദ്ധത്തിൽ ആയുധങ്ങളുടെ മുറിവ്, സ്വന്തക്കാരുടെ മരണത്തിന്റെ ദുഃഖം — ഇവയെല്ലാം "വന്നുപോകുന്ന" അനുഭവങ്ങളാണ്. കൃഷ്ണൻ ഇവയെ നിഷേധിക്കുന്നില്ല — "സഹിക്കുക" എന്നു പറയുന്നു.
AI-assisted draft translation — under review.