भगवद्गीता · Bhakti Yogaअध्याय 12, श्लोक 3 (12.3)
मूळ संस्कृत · श्रीभगवान्
ये त्वक्षरमनिर्देश्यम् अव्यक्तं पर्युपासते
सर्वत्रगमचिन्त्यं च कूटस्थम् अचलं ध्रुवम्
॥ 12.3 ॥
ye tvakṣaramanirdeśyam avyaktaṃ paryupāsate
sarvatragamacintyaṃ ca kūṭastham acalaṃ dhruvam
अनुवाद
"पण जे अनिर्देश्य, अव्यक्त, सर्वव्यापी, अचिंत्य, कूटस्थ, अचल आणि ध्रुव अक्षराची उपासना करतात —" (वाक्य 12.4 मध्ये पुढे चालू)
भावार्थ
शंकराचार्य — उपासनेची व्याख्या. upāsanaṃ nāma yathāśāstram upāsyasya arthasya viṣayīkaraṇena sāmīpyam upagamya tailadhārāvat samānapratyayapravāheṇa dīrghakālaṃ yat āsanam — शास्त्रानुसार उपास्याच्या जवळ जाऊन, तेलाच्या धारेप्रमाणे एकसारख्या विचारप्रवाहात दीर्घकाळ राहणे; kūṭasthaṃ — kūṭa = माया (बाहेरून गुण, आत दोष), तिचा अधिष्ठाता होऊन स्थित; किंवा rāśir iva sthitaṃ — राशीप्रमाणे (ढिगाप्रमाणे) स्थिर.
आचार्य रामानुज. akṣaraṃ pratyagātmasvarūpaṃ anirdeśyaṃ dehād anyatayā devādiśabdānirdeśyam — देहापासून वेगळे असल्याने "देव", "मनुष्य" इत्यादी शब्दांनी निर्देश करता न येणारे; kūṭasthaṃ sarvasādhāraṇaṃ — सर्व देहांत समान; acalaṃ … dhruvaṃ nityam.
AI-assisted draft translation — under review.