श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 फ्लिपबुकमध्ये वाचा

भगवद्गीता · Sankhya Yogaअध्याय 2, श्लोक 13 (2.13)

मूळ संस्कृत · श्रीभगवान्

देहिनोऽस्मिन् यथा देहे कौमारं यौवनं जरा
तथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्र न मुह्यति
॥ 2.13 ॥

dehino'smin yathā dehe kaumāraṃ yauvanaṃ jarā
tathā dehāntaraprāptirdhīrastatra na muhyati

अनुवाद

"जसे या शरीरात देह्याला (आत्म्याला) बालपण, तारुण्य आणि म्हातारपण प्राप्त होते, तसेच त्याला दुसरे शरीर प्राप्त होते; स्थिर बुद्धीची व्यक्ती याविषयी मोहात पडत नाही."

भावार्थ

रोजचे उदाहरण. कृष्ण असे उदाहरण देतात जे प्रत्येकाला माहीत आहे. बालपणीचे शरीर गेले — आपण त्यावर शोक करतो का? शंकराचार्य: पहिली अवस्था नष्ट झाल्याने आत्म्याचा नाश होत नाही, दुसरी आल्याने आत्म्याचा जन्म होत नाही — आत्मा अविकारी राहून अवस्था प्राप्त करतो. तसेच नव्या शरीराची प्राप्ती.

"Dehāntara-prāptiḥ" — पुनर्जन्म. श्लोक स्पष्टपणे पुनर्जन्माविषयी (दुसऱ्या शरीराच्या प्राप्तीविषयी) बोलतो. ही भारतीय दर्शनातील एक मूलभूत मान्यता आहे. या पुस्तकात आम्ही हे गीतेचे कथन म्हणून मांडतो — वैज्ञानिक सिद्धांत म्हणून नव्हे.

"Dhīra" — स्थिर बुद्धीचा. Dhīra — जो धैर्य आणि बुद्धी यांत स्थिर आहे. Na muhyati — मोहात पडत नाही. म्हणजे हे ज्ञान केवळ माहिती नाही, ते एक स्थिरता देते.

मध्वांचा युक्तिवाद. मध्व येथे आत्म्याच्या अस्तित्वासाठी युक्तिवाद देतात: बालपण इत्यादींचा अनुभव घेणारा (īkṣitā) शरीर असू शकत नाही — कारण मृत शरीराला अनुभव होत नाही; अनुभव घेणारा चेतन आहे.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 फ्लिपबुकमध्ये वाचा ✉ सुधारणा सुचवा