ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · Sankhya Yogaଅଧ୍ୟାୟ 2, ଶ୍ଳୋକ 13 (2.13)
ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ · ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍
ଦେହିନୋଽସ୍ମିନ୍ ଯଥା ଦେହେ କୌମାରଂ ଯୌବନଂ ଜରା
ତଥା ଦେହାନ୍ତରପ୍ରାପ୍ତିର୍ଧୀରସ୍ତତ୍ର ନ ମୁହ୍ଯତି
॥ 2.13 ॥
dehino'smin yathā dehe kaumāraṃ yauvanaṃ jarā
tathā dehāntaraprāptirdhīrastatra na muhyati
ଅନୁବାଦ
"ଯେମିତି ଏହି ଶରୀରରେ ଦେହୀ (ଆତ୍ମା) ପିଲାଦିନ, ଯୌବନ ଓ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ପାଏ, ସେମିତି ହିଁ ତାକୁ ଅନ୍ୟ ଶରୀର ମିଳେ; ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧି ବ୍ୟକ୍ତି ଏଥିରେ ମୋହରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ।"
ଭାବାର୍ଥ
ପ୍ରତିଦିନର ଉଦାହରଣ. କୃଷ୍ଣ ଏପରି ଏକ ଉଦାହରଣ ଦିଅନ୍ତି ଯାହା ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି। ପିଲାଦିନର ଶରୀର ଚାଲିଗଲା — ଆମେ କ'ଣ ସେଥିପାଇଁ ଶୋକ କରୁ? ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ: ପ୍ରଥମ ଅବସ୍ଥାର ନାଶରେ ଆତ୍ମାର ନାଶ ନୁହେଁ, ଦ୍ୱିତୀୟର ଆଗମନରେ ଆତ୍ମାର ଜନ୍ମ ନୁହେଁ — ଆତ୍ମା ଅବିକାରୀ ରହି ଅବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ସେମିତି ହିଁ ନୂଆ ଶରୀରର ପ୍ରାପ୍ତି।
"Dehāntara-prāptiḥ" — ପୁନର୍ଜନ୍ମ. ଶ୍ଳୋକଟି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ (ଅନ୍ୟ ଶରୀରର ପ୍ରାପ୍ତି)ର କଥା କହେ। ଏହା ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନର ଏକ ମୂଳ ମାନ୍ୟତା। ଏହି ପୁସ୍ତକରେ ଆମେ ଏହାକୁ ଗୀତାର କଥନ ରୂପରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁ — ବୈଜ୍ଞାନିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ରୂପରେ ନୁହେଁ।
"Dhīra" — ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧି. Dhīra — ଯିଏ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ସ୍ଥିର। Na muhyati — ମୋହରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ। ଅର୍ଥାତ୍ ଏହି ଜ୍ଞାନ କେବଳ ତଥ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏକ ସ୍ଥିରତା ଦିଏ।
ମଧ୍ୱଙ୍କ ଯୁକ୍ତି. ମଧ୍ୱ ଏଠାରେ ଆତ୍ମାର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ପାଇଁ ଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି: ପିଲାଦିନ ଆଦିର ଅନୁଭବ କରୁଥିବା (īkṣitā) ଶରୀର ହୋଇପାରେ ନାହିଁ — କାରଣ ମୃତ ଶରୀରର ଅନୁଭବ ହୁଏ ନାହିଁ; ଅନୁଭବ କରୁଥିବା ଚେତନ।
AI-assisted draft translation — under review.