श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ଫ୍ଲିପବୁକରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ

ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · Kshetra Kshetrajna Vibhaga Yogaଅଧ୍ୟାୟ 13, ଶ୍ଳୋକ 7 (13.7)

ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ · ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍

ଅମାନିତ୍ବମଦମ୍ଭିତ୍ବମହିଂସା କ୍ଷାନ୍ତିରାର୍ଜବମ୍
ଆଚାର୍ଯୋପାସନଂ ଶୌଚଂ ସ୍ଥୈର୍ଯମାତ୍ମବିନିଗ୍ରହଃ
॥ 13.7 ॥

amānitvamadambhitvamahiṃsā kṣāntirārjavam
ācāryopāsanaṃ śaucaṃ sthairyamātmavinigrahaḥ

ଅନୁବାଦ

"ନିଜର ବଡ଼ିମା ନ କରିବା, ଦେଖାଣିଆପଣ ନ କରିବା, ଅହିଂସା, ସହନଶୀଳତା, ସରଳତା, ଗୁରୁଙ୍କ ସେବା, ପବିତ୍ରତା, ସ୍ଥିରତା ଓ ମନର ସଂଯମ —" (ସୂଚୀ 13.11 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି)

ଭାବାର୍ଥ

ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ। mānitvam ātmanaḥ ślāghanam, tadabhāvaḥ amānitvam — ନିଜର ପ୍ରଶଂସା ନ କରିବା; adambhitvaṃ svadharmaprakaṭīkaraṇaṃ dambhitvam, tadabhāvaḥ — ନିଜ ଧର୍ମର ପ୍ରଦର୍ଶନ ନ କରିବା; ahiṃsā ahiṃsanaṃ prāṇinām apīḍanam; kṣāntiḥ parāparādhaprāptau avikriyā; śaucaṃ kāyamalānāṃ mṛjjalābhyāṃ prakṣālanam antaś ca manasaḥ — ମାଟି-ଜଳରେ ଶରୀରର ଶୁଦ୍ଧି, ଏବଂ ଭିତରେ ମନର।

ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ରାମାନୁଜ। amānitvam utkṛṣṭajaneṣu avadhīraṇārahitvam — ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କୁ ଅବଜ୍ଞା ନ କରିବା; adambhitvaṃ dhārmikatvayaśaḥprayojanatayā dharmānuṣṭhānaṃ dambhaḥ, tadrahitatvam — "ଧାର୍ମିକ" ବୋଲାଇବା ପାଇଁ ଧର୍ମ କରିବା ଦମ୍ଭ; ahiṃsā vāṅmanaḥkāyaiḥ parapīḍārahitvam — ବାଣୀ, ମନ, ଶରୀରରେ କାହାକୁ ପୀଡ଼ା ନ ଦେବା; kṣāntiḥ paraiḥ pīḍyamānasya api tān prati avikṛtacittavyam (ଉତ୍ସ ପାଠର ବନାନ)।

ମଧୁସୂଦନ ସରସ୍ୱତୀ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୁଣର ସୂକ୍ଷ୍ମ ପରିଭାଷା: ମାନିତ୍ୱ = vidyamānair avidyamānair vā guṇair ātmanaḥ ślāghanaṃ — ଗୁଣ ଥାଉ ବା ନ ଥାଉ, ଗୁଣ ନେଇ ନିଜ ପ୍ରଶଂସା; ଦମ୍ଭିତ୍ୱ = lābhapūjākhyātyarthaṃ svadharmaprakaṭīkaraṇaṃ — ଲାଭ, ପୂଜା, ଖ୍ୟାତି ପାଇଁ ନିଜ ଧର୍ମ ଦେଖାଇବା; କ୍ଷାନ୍ତି = parāparādhe … nirvikāracittatayā tadaparādhasahanaṃ; ଆର୍ଜବ = yathāhṛdayaṃ vyavaharaṇam parapratāraṇārāhityam — ଯେମିତି ହୃଦୟ, ସେମିତି ବ୍ୟବହାର; କାହାକୁ ଠକିବା ନାହିଁ।

ଶ୍ରୀଧର ସ୍ୱାମୀ। ଅମାନିତ୍ୱ = svaguṇaślāghārāhityam; ଆଚାର୍ଯ୍ୟୋପାସନା = sadgurusevā; ଶୌଚର ଦୁଇ ରୂପ — bāhyam ābhyantaraṃ ca, ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ = rāgādimalakṣālanam — ରାଗ ଆଦି ମଇଳା ଧୋଇବା; ସ୍ଥୈର୍ଯ୍ୟ = sanmārge pravṛttasya tadekaniṣṭhatā।

ମଧ୍ୱାଚାର୍ଯ୍ୟ। ଦମ୍ଭର ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପରିଭାଷା: ātmālpatvaṃ jñātvā 'pi mahattvapradarśanaṃ dambhaḥ — ନିଜର କ୍ଷୁଦ୍ରତା ଜାଣି ମଧ୍ୟ ମହାନତା ଦେଖାଇବା; ଆର୍ଜବ = manovākkāyakarmaṇām avaiparītyam — ମନ, ବାଣୀ, ଶରୀର ଓ କର୍ମରେ ବିରୋଧ ନ ଥିବା।

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ଫ୍ଲିପବୁକରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ ✉ ସଂଶୋଧନ ପରାମର୍ଶ ଦିଅନ୍ତୁ