श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ఫ్లిప్‌బుక్‌లో చదవండి

భగవద్గీత · Kshetra Kshetrajna Vibhaga Yogaఅధ్యాయం 13, శ్లోకం 7 (13.7)

మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్

అమానిత్వమదమ్భిత్వమహింసా క్షాన్తిరార్జవమ్
ఆచార్యోపాసనం శౌచం స్థైర్యమాత్మవినిగ్రహః
॥ 13.7 ॥

amānitvamadambhitvamahiṃsā kṣāntirārjavam
ācāryopāsanaṃ śaucaṃ sthairyamātmavinigrahaḥ

అనువాదం

"తనను తాను పొగడుకోకపోవడం, ఆడంబరం చూపకపోవడం, అహింస, సహనం, సరళత, గురు సేవ, పవిత్రత, స్థిరత్వం, మనస్సు సంయమం —" (జాబితా 13.11 వరకు కొనసాగుతుంది)

భావార్థం

శంకరాచార్యులు. mānitvam ātmanaḥ ślāghanam, tadabhāvaḥ amānitvam — తనను తాను పొగడుకోకపోవడం; adambhitvaṃ svadharmaprakaṭīkaraṇaṃ dambhitvam, tadabhāvaḥ — తన ధర్మాన్ని ప్రదర్శించకపోవడం; ahiṃsā ahiṃsanaṃ prāṇinām apīḍanam; kṣāntiḥ parāparādhaprāptau avikriyā; śaucaṃ kāyamalānāṃ mṛjjalābhyāṃ prakṣālanam antaś ca manasaḥ — మట్టి-నీటితో శరీర శుద్ధి, లోపల మనస్సు శుద్ధి.

ఆచార్య రామానుజులు. amānitvam utkṛṣṭajaneṣu avadhīraṇārahitvam — శ్రేష్ఠులను అవమానించకపోవడం; adambhitvaṃ dhārmikatvayaśaḥprayojanatayā dharmānuṣṭhānaṃ dambhaḥ, tadrahitatvam — "ధార్మికుడు" అనిపించుకోవడానికి ధర్మం చేయడం దంభం; ahiṃsā vāṅmanaḥkāyaiḥ parapīḍārahitvam — వాక్కు, మనస్సు, శరీరంతో ఎవరికీ పీడ కలిగించకపోవడం; kṣāntiḥ paraiḥ pīḍyamānasya api tān prati avikṛtacittavyam (మూల సంకలనంలోని వర్తని).

మధుసూదన సరస్వతి. ప్రతి గుణానికీ సూక్ష్మమైన నిర్వచనం: మానిత్వం = vidyamānair avidyamānair vā guṇair ātmanaḥ ślāghanaṃ — ఉన్నా లేకపోయినా, గుణాలతో తనను తాను పొగడుకోవడం; దంభిత్వం = lābhapūjākhyātyarthaṃ svadharmaprakaṭīkaraṇaṃ — లాభం, పూజ, ఖ్యాతి కోసం తన ధర్మాన్ని ప్రదర్శించడం; క్షాంతి = parāparādhe … nirvikāracittatayā tadaparādhasahanaṃ; ఆర్జవం = yathāhṛdayaṃ vyavaharaṇam parapratāraṇārāhityam — మనసులో ఎలా ఉంటే, ప్రవర్తన అలా; ఎవరినీ మోసం చేయకపోవడం.

శ్రీధర స్వామి. అమానిత్వం = svaguṇaślāghārāhityam; ఆచార్యోపాసన = sadgurusevā; శౌచానికి రెండు రూపాలు — bāhyam ābhyantaraṃ ca, ఆంతరికమైనది = rāgādimalakṣālanam — రాగం మొదలైన మలినాలను కడగడం; స్థైర్యం = sanmārge pravṛttasya tadekaniṣṭhatā.

మధ్వాచార్యులు. దంభానికి ఒక పదునైన నిర్వచనం: ātmālpatvaṃ jñātvā 'pi mahattvapradarśanaṃ dambhaḥ — తన అల్పత్వాన్ని తెలిసి కూడా గొప్పతనాన్ని ప్రదర్శించడం; ఆర్జవం = manovākkāyakarmaṇām avaiparītyam — మనస్సు, వాక్కు, శరీరం, కర్మల మధ్య విరోధం లేకపోవడం.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ఫ్లిప్‌బుక్‌లో చదవండి ✉ సవరణ సూచించండి