श्रीमद्भगवद्गीताShrimad Bhagavad Gita 📖 ఫ్లిప్‌బుక్‌లో చదవండి

భగవద్గీత · Vishvarupa Darshana Yogaఅధ్యాయం 11, శ్లోకం 55 (11.55)

మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్

మత్కర్మకృన్మత్పరమో మద్భక్తః సఙ్గవర్జితః
నిర్వైరః సర్వభూతేషు యః స మామేతి పాణ్డవ
॥ 11.55 ॥

matkarmakṛnmatparamo madbhaktaḥ saṅgavarjitaḥ
nirvairaḥ sarvabhūteṣu yaḥ sa māmeti pāṇḍava

అనువాదం

"ఓ పాండవా, ఎవరు నా కోసం కర్మలు చేస్తాడో, నన్నే పరమ లక్ష్యంగా భావిస్తాడో, నా భక్తుడో, ఆసక్తి నుండి విముక్తుడో, సర్వ ప్రాణుల పట్ల వైరం లేనివాడో — అతడు నన్ను పొందుతాడు."

భావార్థం

శంకరాచార్యులు. భూమిక (11.54 చివరలో): adhunā sarvasya gītāśāstrasya sārabhūtaḥ arthaḥ niḥśreyasārthaḥ anuṣṭheyatvena samuccitya ucyate — ఇప్పుడు సమస్త గీతాశాస్త్రం యొక్క సారం, మోక్షం కోసం, ఆచరించదగిన రూపంలో చెప్పబడుతోంది; karoti bhṛtyaḥ svāmikarma, na tu ātmanaḥ paramā pretya gantavyā gatir iti svāminaṃ pratipadyate — సేవకుడు యజమాని పని చేస్తాడు కానీ యజమానిని పరమగతిగా భావించడు; ఈ భక్తుడు భావిస్తాడు; saṅgavarjitaḥ dhanaputramitrakalatrabandhuvargeṣu; అన్నిటికంటే ముఖ్యమైనది: nirvairaḥ nirgatavairaḥ sarvabhūteṣu śatrubhāvarahitaḥ ātmanaḥ atyantāpakārapravṛtteṣv api — సర్వ ప్రాణుల పట్ల శత్రుభావం లేనివాడు, తనకు అత్యంత అపకారం చేయడంలో నిమగ్నమైనవారి పట్ల కూడా.

ఆచార్య రామానుజులు. vedādhyayanādīni sarvāṇi karmāṇi madārādhanarūpāṇi iti yaḥ karoti — అన్ని కర్మలనూ నా ఆరాధనగా భావించి చేసేవాడు; వైరం ఎందుకు ఉండదు? మూడు కారణాలు: svaduḥkhasya svāparādhanimittatvānusaṃdhānāt — తన దుఃఖానికి కారణం తన పొరపాటే అని గ్రహించడం వల్ల; sarvabhūtānāṃ paramapuruṣaparatantratvānusaṃdhānāt — సర్వ ప్రాణులూ పరమపురుషుని అధీనంలో ఉన్నాయని తెలుసుకోవడం వల్ల; ca sarvabhūteṣu vairanimittābhāvāt teṣu nirvairaḥ — అందుకే వైరానికి కారణమే లేదు.

మధుసూదన సరస్వతి. sarvasya gītāśāstrasya sārabhūto 'rthaḥ — సమస్త గీతాశాస్త్రం యొక్క సారం; "నిర్వైరుడు" = apakāriṣv api dveṣaśūnyaḥ — అపకారం చేసేవారి పట్ల కూడా ద్వేషం లేనివాడు.

శ్రీధర స్వామి. sarvaśāstrasāraṃ paramaṃ rahasyaṃ — సర్వ శాస్త్రాల సారం, పరమ రహస్యం.

శంకరాచార్యులు — మరింత. "మత్పరుడు" అనే దానిలోని అందమైన భేదం: karoti bhṛtyaḥ svāmikarma? na tu ātmanaḥ paramā pretya gantavyā gatir iti svāminaṃ pratipadyate — సేవకుడు యజమాని పని చేస్తాడు, కానీ యజమానిని తన పరమగతిగా భావించడు; భక్తుడు భగవంతుని పనీ చేస్తాడు, ఆయననే పరమగతిగానూ భావిస్తాడు.

AI-assisted draft translation — under review.

📖 ఫ్లిప్‌బుక్‌లో చదవండి ✉ సవరణ సూచించండి