భగవద్గీత · Karma Sannyasa Yogaఅధ్యాయం 5, శ్లోకం 5 (5.5)
మూల సంస్కృతం · శ్రీభగవాన్
యత్ సాఙ్ఖ్యైః ప్రాప్యతే స్థానం తద్ యోగైరపి గమ్యతే
ఏకం సాఙ్ఖ్యం చ యోగం చ యః పశ్యతి స పశ్యతి
॥ 5.5 ॥
yat sāṅkhyaiḥ prāpyate sthānaṃ tad yogairapi gamyate
ekaṃ sāṅkhyaṃ ca yogaṃ ca yaḥ paśyati sa paśyati
అనువాదం
"సాంఖ్యులు (జ్ఞాననిష్ఠులు) పొందే స్థానాన్ని (లక్ష్యాన్ని) యోగులు కూడా పొందుతారు; సాంఖ్యాన్నీ యోగాన్నీ ఒక్కటిగా చూసేవాడే (సరిగ్గా) చూస్తున్నాడు."
భావార్థం
"ఒక్కటిగా చూడటం" — సరైన దృష్టి. Yaḥ paśyati sa paśyati — రెండింటినీ ఒక్కటిగా చూసేవాడే చూస్తున్నాడు (2.29, 13.27 వంటి శైలి).
శంకరాచార్యులు — క్రమంగా. Yat sāṅkhyaiḥ jñāna-niṣṭhaiḥ saṃnyāsibhiḥ prāpyate sthānaṃ mokṣākhyam, tat yogair api … paramārtha-jñāna-saṃnyāsa-prāpti-dvāreṇa gamyate — సాంఖ్యులు (జ్ఞాననిష్ఠులైన సన్న్యాసులు) పొందే మోక్షాన్నే యోగులు కూడా — జ్ఞానసన్న్యాసాల ప్రాప్తి ద్వారా — పొందుతారు. అప్పుడు ప్రశ్న: అలాగైతే సన్న్యాసమే శ్రేష్ఠం అయింది, 5.2 లో కర్మయోగం విశేషం అని ఎందుకు అన్నారు? సమాధానం: tvayā pṛṣṭaṃ kevalaṃ karma-saṃnyāsaṃ karma-yogaṃ ca … jñānam anapekṣya — నీవు జ్ఞానం లేని కేవల కర్మత్యాగం, కర్మయోగం గురించి అడిగావు; దాని ప్రకారం కర్మయోగం విశేషం. Jñānāpekṣas tu saṃnyāsaḥ sāṅkhyam iti mayā abhipretaḥ, paramārtha-yogaś ca sa eva — జ్ఞానయుక్తమైన సన్న్యాసమే నా "సాంఖ్యం", అదే పరమార్థయోగం.
ఆచార్య రామానుజులు — స్వతంత్ర వికల్పం. Sāṅkhyaiḥ jñāna-niṣṭhaiḥ yad ātmāvalokana-rūpa-phalaṃ prāpyate tad eva karma-yoga-niṣṭhaiḥ api prāpyate — జ్ఞాననిష్ఠులు పొందే ఆత్మదర్శనాన్నే కర్మయోగనిష్ఠులు కూడా పొందుతారు; అందువల్ల ekaṃ vaikalpikam — ఒకే ఫలానికి రెండు వైకల్పిక (ప్రత్యామ్నాయ) మార్గాలు. ఇలా చూసేవాడే sa eva paṇḍitaḥ.
AI-assisted draft translation — under review.