അദ്ധ്യായം 16ദൈവാസുരസമ്പദ്വിഭാഗയോഗഃDaivasura Sampad Vibhaga Yoga

ദൈവീസമ്പത്ത് (16.1–16.3). അഭയം, സത്ത്വശുദ്ധി, ജ്ഞാനയോഗത്തിലുള്ള നില, ദാനം, ദമം, യജ്ഞം, സ്വാധ്യായം, തപസ്സ്, ആർജ്ജവം (16.1); അഹിംസ, സത്യം, അക്രോധം, ത്യാഗം, ശാന്തി, അപൈശുനം, ദയ, അലോലുപത, മാർദ്ദവം, ഹ്രീ, അചാപലം (16.2); തേജസ്സ്, ക്ഷമ, ധൃതി, ശൗചം, അദ്രോഹം, നാതിമാനിത — 26 ഗുണങ്ങൾ (16.3).

ആസുരീസമ്പത്തും ആശ്വാസവും (16.4–16.6). ദംഭം, ദർപ്പം, അഭിമാനം, ക്രോധം, പാരുഷ്യം, അജ്ഞാനം (16.4); ദൈവി മോക്ഷത്തിന്, ആസുരി ബന്ധനത്തിന്; "ദുഃഖിക്കേണ്ട" (16.5); രണ്ടു സൃഷ്ടികൾ — ഇനി ആസുരിയെക്കുറിച്ചു കേൾക്കുക (16.6).

ആസുരീദൃഷ്ടി (16.7–16.12). പ്രവൃത്തി-നിവൃത്തികളുടെ വിവേകമില്ല, ശൗചമില്ല, സത്യമില്ല (16.7); "ലോകം അസത്യം, ആധാരമില്ലാത്തത്, ഈശ്വരനില്ലാത്തത്, കാമഹേതുകം" (16.8); ഈ ദൃഷ്ടിയിൽനിന്ന് ഉഗ്രകർമ്മം (16.9); ഒരിക്കലും നിറയാത്ത കാമം, തെറ്റായ ശാഠ്യം (16.10); മരണം വരെ അനന്തമായ ആകുലത, "ഇത്രയേ ഉള്ളൂ" (16.11); ആശയുടെ കുരുക്കുകൾ, അന്യായമായ സമ്പാദ്യം (16.12).

ആസുരീ ആത്മഭാഷണം (16.13–16.18). "ഇന്ന് ഇതു കിട്ടി, അതു കിട്ടും" (16.13); "ഞാൻ കൊന്നു, ഞാൻ ഈശ്വരൻ, ഞാൻ ഭോഗി" (16.14); "ധനികൻ, കുലീനൻ — എനിക്കു തുല്യൻ ആര്?" (16.15); ചിതറിയ മനസ്സ്, നരകം (16.16); പ്രദർശനത്തിനായുള്ള പേരിനുമാത്രമുള്ള യജ്ഞങ്ങൾ (16.17); അഹങ്കാരത്താൽ — തന്റെയും അന്യരുടെയും ശരീരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന എന്നോടു ദ്വേഷം (16.18).

പരിണാമവും പരിഹാരവും (16.19–16.24). ക്രൂരമായ ആസുരയോനികളിൽ (16.19–16.20); നരകത്തിന്റെ മൂന്നു വാതിലുകൾ — കാമം, ക്രോധം, ലോഭം (16.21); ഇവയിൽനിന്നു മുക്തനായി ശ്രേയസ്സും പരമഗതിയും (16.22); തോന്നിയപോലെയുള്ള ജീവിതത്തിൽ സിദ്ധിയുമില്ല, സുഖവുമില്ല (16.23); ശാസ്ത്രം പ്രമാണം — മനസ്സിലാക്കി കർമ്മം ചെയ്യുക (16.24).